Dance Theater

Arkadi Zaides | "Archive" (Fast Forward Festival 3) (Ναταλία Κουτσούγερα)

Η βίντεο performance είναι πλέον μια γνωστή καλλιτεχνική πρακτική που βοηθά κατά πολύ την πολυαισθητηριακή διάδραση του κοινού με το οπτικό υλικό. Ο Arkadi Zaides ωστόσο μας παρουσιάζει στη Στέγη μια πολύ προσωπική χρήση του αρχειακού βίντεο υλικού της ανθρωπιστικής οργάνωσης Β'Tselem και ενορχηστρώνει μια «σπλαχνικά» πολιτική performance για τη βία στις εμπόλεμες ζώνες και την επισφαλειοποίηση που δεν γνωρίζει σύνορα, πρόσωπα, θεσμούς, λαούς ή εθνικότητες. Αντιθέτως η α-όριστη βία που περιγράφει ο Zaides και παλινδρομεί ανάμεσα στο ορατό και το αόρατο, το επικαλυμμένο και το απροκάλυπτο, διαμοιράζεται στα υποκείμενα μέσα στον ίδιο κοινωνικό χώρο και έχει κέντρο το σώμα, το φυσικό περιβάλλον και τα έμβια όντα, συνιστώντας από μόνη της χωρίς κανένα μετασχόλιο ένα αυτούσιο και ολιστικό, πολιτικό γεγονός. Επιπροσθέτως η βία για τον χορογράφο αποτελεί μια καταστατική συνθήκη απ-αλλοτρίωσης (Μπατλερ & Αθανασίου 2016) και εκλαμβάνει τόσο μια «πραγματική» υπόσταση, με την έννοια της συνειδητής πρόταξης ενός πολιτικού διακυβεύματος μέσα από την έκθεση στην τρωτότητα, όσο και έναν καθαρά «συμβολικό» χαρακτήρα (Bourdieu 2002) με την έννοια ότι αποτυπώνεται και σωματοποιείται ασυναίσθητα στα σώματα, φυσικοποιείται και κανονικοποιείται.
Arkadi Zaides |
O Ζaides επιλέγει σε αυτή την παράσταση μόνο υλικό όπου Ισραηλινοί απεικονίζονται κυρίως σε στιγμές καθημερινής βίας. Ξεκινά την performance του μπαίνοντας αρχικά στην θέση του παρατηρητή, φέρνοντας τις σκηνές πιο κοντά στο θεατή, παρατηρώντας τα φυσικά τοπία. Στη συνέχεια επιδίδεται σε διαρκείς απομιμήσεις και αναπαραγωγές των στάσεων σώματος εποίκων που βρίσκονται σε σωματική ένταση, διαδηλώνουν, πετροβολούν, καίνε χωράφια, συμπλέκονται με στρατιώτες και ακροδεξιούς ακτιβιστές. Τα στοιχεία της φύσης, η βροχή και η φωτιά, τα βοσκοτόπια και η βλάστηση συμπλέκονται με τις ανθρώπινες δράσεις. Στο video wall προβάλλονται συγκλονιστικές σκηνές από στρατιώτες που σημαδεύουν διαδηλωτές και πετούν δακρυγόνα με κορυφαία σκηνή το μεθυσμένο παιδί που αναζητά σε απόγνωση μια δικαιοσύνη επιτιθέμενος σε σπίτι. Ο χορογράφος επιτηδευμένα δεν μας παρέχει ωστόσο επαρκείς πληροφορίες για τα συμβάντα. Στόχος του δεν είναι να μας ταράξει εκθέτοντάς μας σε ωμή βία, αλλά να μας κεντρίσει την φαντασία για το περιεχόμενο των γεγονότων και να τονίσει έτσι την ματαιότητα της βίας μέσω της απουσίας της, χρησιμοποιώντας την έκδηλη επιθετικότητα όσο πιο ανεπαίσθητα γίνεται, χωρίς να διακρίνουμε τα «πρόσωπα» της αντιπαράθεσης ή τις επίμαχες διαδράσεις και συγκρούσεις. Έτσι η βία δεν είναι ποτέ προφανής ούτε οπτικά ούτε καταγωγικά, δεν είναι ξεκάθαρο αν διακατέχει θύματα ή θύτες, αλλά πλανιέται νοερά. Η αίσθηση της στον θεατή δημιουργείται κυρίως όχι τόσο από τις ίδιες τις εικόνες αλλά από τις απότομες διακοπές των βίντεο, τις επαναλήψεις τους και την αλληγορική μεταφορά τους μέσα από το σώμα του Ζaides.

 
Βγάζοντας και βάζοντας τα ρούχα του διαρκώς και κάποιες φορές με καλυμμένο το πρόσωπο του μιμούμενος τους διαδηλωτές, επιλέγει πάντα κάποιο πρόσωπο από τις ομάδες ανθρώπων στα βίντεο, παγώνει την εικόνα και αποκρυσταλλώνει τις κινήσεις που βλέπει. Άλλοτε πάλι στρέφεται προς τα εμάς και δημιουργεί αυτόνομα φριζαρίσματα που μοιάζουν σαν να εκλιπαρεί το θεό και τον κόσμο. Μας δίνει την εντύπωση, με τις συνεχόμενες νέες κινήσεις που εφευρίσκει, ότι εξελίσσει κατά κάποιον τρόπο τις κινήσεις των σωμάτων στα βίντεο προσθέτοντας τις δικές του, χωρίς να γνωρίζουμε εάν αυτές είναι απόρροια της δικής του φαντασίας, ή αν έχουν βιωθεί ή μεταφερθεί από την πραγματικότητα. Δημιουργεί έτσι έναν αυτόνομο χώρο για τον θεατή, προσκαλώντας τον να μετέχει με τους δικούς του όρους και συνειρμούς στην εμπειρία της παράστασης.

Από την αρχή της παράστασης δίνεται η αίσθηση ότι ο χορογράφος θα αρκεστεί στην απλή αναπαράσταση των στάσεων των σωμάτων και ο/η θεατής αναζητά αγωνιωδώς την πολιτική-σωματική τοποθέτηση του Zaides στα δρώμενα που προβάλλονται στο video wall. Η performance κατά κάποιον τρόπο εκτυλίσσεται σε μια ατμόσφαιρα διαρκούς αναζήτησης και απορίας για το πολιτικό πίσω από το σωματικό. Η πολιτική αυτή τοποθέτηση δεν έρχεται ωστόσο με εννοιολογικό τρόπο από τον δημιουργό της, αλλά μέσα από την καθαρή σωματοποίηση. Με άλλα λόγια ο Zaides μετουσιώνει ακριβώς την έννοια της σωματοποίησης (Bourdieu 2002) δηλαδή την ενσωμάτωση των κοινωνικών διαδικασιών στα σώματα. Μας μιλά συνεπώς για την βία ως συμβολική, ασυνείδητη και φυσικοποιημένη βία εγχαραγμένη στα σώματα, ως σωματική έξη, συνιστώντας μια αληθινή ενσωματωμένη πολιτική. Στον δρόμο που χάραξε η Veena Das (2006) εξερευνά τη βία σαν ένα όχημα υποκειμενικοποίησης, ως μια «εσοχή στο καθημερινό» και όχι ως απότομη διακοπή στη ζωή.

Κατά τη διάρκεια της παράστασης ο/η θεατής ανυπομονεί για μια κορύφωση η οποία δεν έρχεται παρά μόνο στο τέλος της. Ο επίλογος εμπλουτίζεται με τις εικόνες παιδιών που καθρεφτίζουν την κάμερα για να εμποδίσουν την οπτική καταγραφή και τον στρατιώτη που κοιτά επιθετικά τον οπερατέρ. Με αυτόν τον αφηρημένο τρόπο ο Zaides απεικονίζει το ανείπωτο, αδιόρατο και απροσπέλαστο της βίας και μας μιλά για αυτό που δεν μπορεί να καταγραφεί μέσω της τεχνολογίας αλλά και για τα συμπαγή όριά της. Μας μιλά επίσης για την αντίσταση του παρατηρούμενου απέναντι στον παρατηρητή εμπλέκοντας το ηθικό κομμάτι στο εγχείρημά του. Σε μια πλουραλιστική πρόθεση του που αποδίδεται μινιμαλιστικά, η κορύφωση δεν πραγματοποιείται μόνο μέσα από τις στάσεις του σώματος του performer, αλλά και μέσα από την μίμηση φωνών, κραυγών, ήχων (εποίκων/διαδηλωτών/βοσκών). Και ρίχνοντας την αυλαία, μένοντας πιστός σε αυτή την αφηρημένη γραμμή, κλείνει την παράσταση με ένα ηχοκινητικό κολάζ φωνών και στάσεων σώματος που μεταφράζεται σε χορό στον οποίο διακρίνουμε πλέον καθαρά τις Ισραηλινές καταβολές του.

Ναταλία Κουτσούγερα

• Bourdieu, P. (2002). Η Ανδρική Κυριαρχία. Αθήνα: Πατάκη.
• Bourdieu, P. (2002). Η Διάκριση: Κοινωνική Κριτική της Καλαισθητικής Κρίσης. Αθήνα: Πατάκη.
• Μπάτλερ, Τζ. & Αθανασίου, Α. (2016). Απ-αλλοτρίωση: Η Επιτελεστικότητα στο Πολιτικό. Αθήνα: Εκδόσεις Τόπος.
• Das, V. (2006). Life in Words: Violence and the Descent into the Ordinary. Philip E. Lilienthal Books.

To «Archive» του Arkadi Zaides παρουσιάστηκε στις 25 και 26 Μαΐου 2016 στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.

Share this post

Last modified on
elenfrdeites
Πέμπτη, 9 Ιουλίου 2020

Παραστάσεις χορού σήμερα

  • Άνω Πετράλωνα

    Ενοικίαση χώρου για πρόβες και μαθήματα

Στοιχεία Επισκεψιμότητας

Επισκέπτες τώρα: 778
Εγγεγραμένα μέλη: 4564
Dancetheater.gr. All rights reserved 2010-2016

Login or Register

LOG IN

resources