Dance Theater

"Μήπως είναι καιρός να επανεξετάσουμε το μάθημα μπαλέτου;"

Πριν γίνει η πιο γνωστή παιδαγωγός μπαλέτου του 20ού αιώνα, η Agrippina Vaganova ήταν μια απογοητευμένη μπαλαρίνα. "Δεν προόδευα κι αυτό ήταν φοβερό όταν το συνειδητοποίησα", έγραψε στα απομνημονεύματά της. Αποσύρθηκε από τη σκηνή του Imperial Ballet το 1916 και για τα επόμενα 30 χρόνια αφοσιώθηκε στη δημιουργία της μεθόδου διδασκαλίας "επιστήμη του μπαλέτου". Η νέα δυναμική μέθοδος διδασκαλίας της, παρήγαγε αστέρια όπως ο Rudolf Nureyev, η Alla Osipenko και η Galina Ulanova και αργότερα η Natalia Makarova και ο Mikhail Baryshnikov. Η προσέγγισή της εξακολουθεί να επηρεάζει το πώς σκεφτόμαστε την εκπαίδευση μπαλέτου μέχρι σήμερα.
"Μήπως είναι καιρός να επανεξετάσουμε το μάθημα μπαλέτου;"
Σήμερα όμως δημιουργείται το ερώτημα αν το μάθημα μπαλέτου έχει φθάσει στο σημείο να ζητά ανανέωση. Οι απαιτήσεις και η αισθητική έχουν αλλάξει. Θα πρέπει λοιπόν να αλλάξουν και οι χορευτές;
Από τότε που ξεκίνησε το μπαλέτο ως τέχνη, πριν από περισσότερα από 400 χρόνια, το ζητούμενο της εκπαίδευσης των χορευτών, ήταν παντα πάντα ο τρόπος με τον οποίο θα έχουμε μοναδικό συνδυασμό φυσικών, θεατρικών και μουσικών ικανοτήτων. Κάθε γενιά έχει μάθει από την προηγούμενη, προσθέτοντας τη δική της συνεισφορά.

Τελικά, γύρω στις αρχές του 19ου αιώνα, το μάθημα μπαλέτου πήρε τη μορφή και τη δομή του μαθήματος μέχρι σήμερα, ξεκινώντας από τη μπάρα με pliés και τελειώνοντας στο κέντρο με allégro. Όπως και σήμερα, τα βήματα που ασκούσαν ήταν βήματα μπαλέτου. Οι χορευτές εκπαιδεύτηκαν ως ένα μεγάλο σύνολο που χωρίζεται σε γραμμές και ομάδες ανάλογα με την άσκηση απέναντι από έναν καθρέφτη, ακολουθώντας τις οδηγίες του δασκάλου.

Ωστόσο, οι σημερινοί χορευτές μπαλέτου πρέπει να είναι πολύ πιο ευέλικτοι. Σχεδόν όλες οι μεσαίες και μεγάλες ομάδες μπαλέτου σε όλο τον κόσμο, διαθέτουν στο ρεπερτόριό τους έργα χορογράφων όπως ο William Forsythe και ο Ohad Naharin μαζί με τους νεοκλασικούς όπως ο Jerome Robbins και ο George Balanchine.
Για να αντιμετωπίσει αυτές τις απαιτήσεις, ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Ballet Met Edwaard Liang, λέει ότι ενθαρρύνει τους δάσκαλους του μπαλέτου να προάγουν συνδυασμούς ασκήσεων που συνδέονται με τη χορογραφία. Για παράδειγμα, αν προετοιμάζουν την Giselle, μπορεί να κάνουν περισσότερα adagios για αντοχή και να κρατούν arabesque pliés, ενώ οι άνδρες μπορούν να κάνουν περισσότερα petit allégro. Για ένα  πρόγραμμα σύγχρονου χορού, μπορούν να ενσωματώνουν περισσότερο μεταβατικό υλικό στους συνδυασμούς, το οποίο αντικατοπτρίζει τις πολύπλοκες μεταβάσεις στη χορογραφία. Οι σημερινοί χορευτές όχι μόνο καλούνται να εκτελέσουν μια μεγαλύτερη ποικιλία τεχνικών κινήσεων, αλλά συχνά σε μεγαλύτερη ένταση, η οποία παρουσιάζει τις δικές της προκλήσεις.

Η Vaganova αντιμετώπισε παρόμοια ερωτήματα τα χρόνια μετά τη ρωσική επανάσταση. Οι σοβιετικοί χορογράφοι αναζητούσαν ένα νέο στυλ χορού που θα ταίριαζε με τη νέα κοινωνική τάξη και προώθησαν κάποιες  μη "κλασικές" ακροβατικές κινήσεις στους χορευτές, π.χ. βήματα και εκτάσεις των ποδιών που μέχρι εκείνη την εποχή θεωρούνταν ακατάλληλα. Η Vaganova προσάρμοσε το μάθημά της της για να προετοιμάσει τους μαθητές γι αυτά τα "νέα βήματα". Κατά την άποψή της, αυτές οι κινήσεις δεν θα είχαν νόημα αν δεν είχαν προετοιμαστεί σωστά. "Δεν θα πετύχουμε τίποτα νέο, φέρνοντάς το στη σκηνή χωρίς την αντίστοιχη προετοιμασία", έγραψε (όπως μεταφράστηκε από την Catherine Pawlick στο βιβλίο: Vaganova Today: The Preservation of Pedagogical Tradition. Στην περίπτωση της χορογραφίας, η προετοιμασία γι αυτήν πρέπει να ακολουθήσει, ή, τουλάχιστον, να προσαρμοστεί πάνω της.

Οι σημερινοί χορευτές όχι μόνο καλούνται να εκτελέσουν μια μεγαλύτερη ποικιλία τεχνικών κινήσεων, αλλά συχνά σε μεγαλύτερη ένταση, η οποία παρουσιάζει τις δικές της προκλήσεις. Η Emma Redding, επικεφαλής της επιστήμης του χορού στο Conservatoire of Music and Dance του Trinity Laban, επισημαίνει στους χορευτές ότι τα μαθήματα μπαλέτου επικεντρώνονται στην απόκτηση δεξιοτήτων κι όχι στη γενική φυσική κατάσταση, όπως η δύναμη και η αντοχή. Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι χορευτές πρέπει να συμπληρώνουν την καθημερινή τους άσκηση με όλες τις διασταυρούμενες προπονήσεις - πιλάτες, γιόγκα, spinning, κολύμβηση - για να κερδίσουν την αερόβια αντοχή και την δύναμη που χρειάζονται για το χορό καθώς επίσης και για να αποφεύγουν τους τραυματισμούς.

Ο χορευτής του Joffrey Ballet, Derrick Agnoletti, για παράδειγμα, κάνει Cross Fit τρία πρωινά την εβδομάδα και κολύμπι και Boot Camp τα άλλα δύο. "Το μάθημα δεν μας εκπαιδεύει για αντοχή, αλλά πολλές από τις παραστάσεις μας βασίζονται στην αντοχή", λέει. Στα 35 ετών, ο Agnoletti μπορεί να είναι ένας από τους παλαιότερους χορευτές στην ομάδα, αλλά το σύστημα διασταυρούμενης προπόνησης τον έχει καταστήσει έναν από τους πιο ικανούς. «Όταν οι περισσότεροι από τους χορευτές μένουν από αναπνοή, εγώ αισθάνομαι καλά», λέει.

Θα μπορούσε να επανασχεδιαστεί το μάθημα για να βελτιωθεί η φυσική κατάσταση; Ναι, λένε οι βραζιλιάνοι ερευνητές Josianne Rodrigues-Krause, Mauricio Krause και Álvaro Reischak-Oliveira. Στο βιβλίο Cardiorespiratory Considerations in Dance: From Classes to Performances προτείνουν την εισαγωγή "σετ μπαλέτου" μετά την κεντρική φάση τού τεχνικού μέρους του μαθήματος, όπως πεντάλεπτα σετ τα οποία θα αποτελούνται από τρία σετ 20 δευτερολέπτων άσκησης υψηλής έντασης (algegro) με διάσπαση δύο λεπτών πιο χαλαρής κίνησης (όπως adagio). Αυτή η διασπώμενη εκπαίδευση θα προκαλούσε την αερόβια γυμναστική των χορευτών, χρησιμοποιώντας τους συγκεκριμένους μυς και τον συντονισμό που απαιτείται στο μπαλέτο. Προτείνουν στους εκπαιδευτικούς να ζητούν την υποστήριξη των ειδικών γυμναστικής για να ενσωματώσουν τις αρχές της φυσικής κατάρτισης στην τάξη ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις της σημερινής χορογραφίας.

Οι προτάσεις τους θέτουν υπό αμφισβήτηση τη συνολική αποτελεσματικότητα του μαθήματος μπαλέτου και το κατά πόσο ο χρόνος και η ενέργεια των χορευτών μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα. Για παράδειγμα, είναι το τμήμα της μπάρας πολύ μακρύ και άσκοπα επαναλαμβανόμενο;
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η μπάρα δεν είναι τόσο αποτελεσματική στην ισορροπία των χορευτών όπως θεωρείται. Ενδιαφερόμενη για τη μεταφορά της εκπαίδευσης από τη μπάρα στο κέντρο, η Virginia Wilmerding, καθηγήτρια έρευνας στο Πανεπιστήμιο του Νέου Μεξικού, πραγματοποίησε μια ηλεκτρομυογραφική σύγκριση μιας ευθείας ανάπτυξης στη μπάρα και στο κέντρο και ανακάλυψε ότι το όρθιο πόδι λειτουργεί κατά 50% -  60% λιγότερο ενώ χρησιμοποιείται η μπάρα.
"Μπορεί να εκπαιδεύετε χιλιάδες άλλα πράγματα, αλλά δεν εκπαιδεύετε το σταθερό σας πόδι", λέει. "Έτσι λοιπόν πηγαίνετε στο κέντρο και κοιτάξτε όλες τις κινήσεις που πρέπει να κάνετε γιατί χάσατε 45 λεπτά στη μπάρα χωρίς να προπονήσετε το πόδι στήριξης". Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι η μπάρα είναι κάτι περισσότερο από αυτό. "Νιώθω περίεργα λέγοντας ότι η μπάρα δεν είναι αποτελεσματική γιατί όταν χόρευα, μου άρεσε! Mας φέρνει σε ένα επίπεδο ενσυνείδησης".

Ο Vaganova πέθανε το 1951 πριν η επιστήμη του χορού γίνει θέμα επιστημονικής έρευνας. Αλλά είχε ήδη την προσέγγιση ενός επιστήμονα. Πίστευε ότι το μπαλέτο θα μπορούσε να διδαχθεί με αναλυτικό τρόπο για να επιτύχει συνεπή αποτελέσματα. Δεν εντυπωσιάστηκε από την απροσδόκητη επιτυχία που επιτεύχθηκε ασύμμετρα. Η Vaganova θα ήταν μάλλον ικανοποιημένη από όλα τα νέα μέσα ανάλυσης της κίνησης, όπως η τεχνολογία της βιντεοσκόπησης και θα αναθεωρούσε την προσέγγισή της ανάλογα.

Η κλασική τάξη μπαλέτου έχει εξυπηρετήσει την τέχνη εξαιρετικά για μερικές εκατοντάδες χρόνια. «Λαμβάνοντας υπόψη πόσο παλιές είναι οι παραδόσεις, είναι εξαιρετικό αυτό που έχουν πετύχει», λέει η Wilmerding. "Το γεγονός ότι ξεκινούν αργά και κινούνται πιο γρήγορα καθώς περνάει η ώρα. Το γεγονός ότι ξεκινούν με μια ευρεία βάση στήριξης και σιγά-σιγά μετακινούνται σε μια στενή βάση στήριξης".

Οι περισσότεροι επαγγελματίες χορού εξακολουθούν να πιστεύουν σταθερά στην παραδοσιακή κατηγορία μπαλέτου ως καθημερινή πρακτική. "Είναι όμορφα κωδικοποιημένη και παραθέτει ένα τρόπο για να κάνει ο χορευτής σχεδόν οτιδήποτε", λέει η Jodie Gates, η οποία είναι επικεφαλής της Σχολής Χορού του Glorya Kaufman στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, "αλλά νομίζω ότι μπορούμε να την προσεγγίσουμε με βάση τη σύγχρονη σκέψη". Αντί να αμφισβητεί τη δομή της τάξης, το πρόγραμμά της προκαλεί την κουλτούρα της, μετακινώντας το μπαλέτο από το ελιτίστικο βάθρο του, δίνοντάς του ίσο βάρος με άλλες τεχνικές.

Ο Liang, από την άλλη πλευρά, δεν είναι βέβαιος "ότι έχουμε σκεφτεί ποτέ έξω από τον συνηθισμένο τρόπο αρκετά. "Βρισκόμαστε στην παράδοση", λέει, "και η πιο τρομακτική λέξη σε όλους μας είναι η αλλαγή. Πολλοί χορευτές μπαλέτου έχουν σχεδόν προληπτική ανάγκη να εξασκούν τα ίδια βήματα με την ίδια σειρά κάθε μέρα".

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της ζωής της, η προσέγγιση της Vaganova άλλαξε. "Μαθητές που δεν με είδαν εδώ και καιρό, βρίσκουν βελτίωση και πρόοδο στη διδασκαλία μου", έγραφε σε ένα από τα τελευταία της άρθρα. "Ποιά είναι η αιτία αυτού του γεγονότος; Εμπιστευτική προσοχή σε νέους τύπους παραστάσεων. Κοίτα τη ζωή παντού, όλα εξελίσσονται, όλα κινούνται προς τα εμπρός, γι 'αυτό συνιστώ ... να διατηρείτε επαφή με τη ζωή και με την τέχνη".


Πηγή: Emma Sandall,
www.dancemagazine.com

Share this post

Last modified on
elenfrdeites
Παρασκευή, 22 Μαρτίου 2019

Στοιχεία Επισκεψιμότητας

Top Visiting Day: 03-18-2019 : 1055
Αριθμός μελών σε σύνδεση: 2
Επισκέπτες τώρα: 804
Εγγεγραμένα μέλη: 4426
Τώρα σε σύνδεση:
Αλεξάνδρα
mobydigg2020
Dancetheater.gr. All rights reserved 2010-2016

Login or Register

LOG IN

resources