Dance Theater

Χορεύοντας το Φύλο μου (του Παναγιώτη Κούστα)

Χορεύοντας το Φύλο μου , Του Παναγιώτη Κούστα

Πρέπει να έχουν περάσει εικοσιπέντε χρόνια. Εχω την αίσθηση ότι εκείνο το σκετς δεν ήταν παρά παιδιάστικη μίμηση ενός τηλεοπτικού σποτ της εποχής. Για αρκετούς μήνες, τα αγόρια του δημοτικού σχολείου της γειτονιάς μου έβγαιναν στο προαύλιο και υποδύονταν έναν άντρα που περπατούσε με τα πόδια ανοιχτά από το ύψος των ισχίων μέχρι τα πέλματα. Στη συνέχεια πηδούσαν επιτόπου αλλάζοντας κατεύθυνση και επέστρεφαν στην πραγματική τους ταυτότητα για να ρωτήσουν τον άντρα που ακριβώς πριν είχαν υποδυθεί: «Μπόντι μπίλντινγκ;». Αμέσως μετά, επέστρεφαν στον ρόλο τους εκτελώντας μια απομίμηση πιρουέτας και -παίρνοντας την πιο γυναικωτή φωνή που επέτρεπε η ηλικία τους- απαντούσαν: «Μπαλέτο!». Και όλοι -εκτός από εμένα που αδυνατούσα να κατανοήσω το αστείο της παρερμηνείας του περπατήματος σε δεύτερη ποζισιόν με τον ματσό βηματισμό ενός «μάγκα»- έσκαγαν στα γέλια. Λίγα χρόνια αργότερα, έπιασα τον εαυτό μου να αποκρύπτω από τον ευρύτερο κοινωνικό μου περίγυρο το ότι κάποτε παρακολούθησα μαθήματα μπαλέτου. Η ενασχόλησή μου με τον χορό είχε μετατραπεί, όπως θα έλεγε και ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της δραματουργικής κοινωνιολογίας Ερβινγκ Γκόφμαν, σε στίγμα: ήταν ένα διακριτικό στοιχείο της προσωπικότητάς μου το οποίο ενδέχετο να ξεχώριζε σε προσεκτικότερη παρατήρηση και να απομάκρυνε από κοντά μου όσους συναντούσα, διαλύοντας την εντύπωση που θα υπόβαλλαν τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά μου[i].

Η εξομολόγηση των συγκεκριμένων αναμνήσεων αποσκοπεί στο να καταστήσει προφανή τη ρυθμιστική επιρροή που μπορεί να ασκήσει η χορευτική δραστηριότητα πάνω στην υποκειμενική πρόσληψη του φύλου μας, καθιστώντας ενίοτε αδιανόητη την παραγωγή συγκεκριμένων υποκειμένων όπως αυτό ενός «μπαλαρίνου» που την ίδια στιγμή μπορεί να είναι και «άντρας 100%» – για να θυμηθώ και το σχετικό λαϊκοπόπ άσμα. Όταν η εκτέλεση ενός χορού θεωρείται παραβατική ως προς το φύλο μας ή ακόμη και διαφυλική, μπορούμε να επιχειρηματολογήσουμε περί έμφυλης χοροφοβίας[ii] – η οποία σχεδόν πάντοτε λιμνάζει σαν κρούστα πάνω σε όζοντα ομοφοβικά ύδατα. Αυτό μπορεί να γίνει περισσότερο κατανοητό αν αναλογιστούμε τις χλεύεις που εισέπραξαν πριν από έξι-εφτά χρόνια όσοι τσιφτετελιστές αποφάσισαν να δηλώσουν συμμετοχή σε δημοφιλές χορευτικό τηλεοπτικό σόου. Το επαναλαμβανόμενο απόφθεγμα της κριτικής επιτροπής «οι άντρες δεν πρέπει να χορεύουν οριεντάλ» αποτέλεσε ταυτόχρονα ρυθμιστικό ιδανικό για την ορθή εκπλήρωση των κοινωνικών προσδοκιών περί αρσενικότητας και προσπάθεια περιφρούρησης της καθαρότητας του συγκεκριμένου χορευτικού είδους από κάθε χαρακτηριστικό που τυχόν το μίαινε. Στον αντίποδα του έμφυλου συντηρητισμού της συγκεκριμένης κριτικής επιτροπής βρίσκεται η πολιτική σκέψη που διατρέχει το έργο της αμερικανίδας φεμινίστριας φιλοσόφου και ακτιβίστριας Τζούντιθ Μπάτλερ η οποία πριμοδοτεί την παραβατική επιτέλεση του φύλου καθώς θεωρεί ότι αυτή η ετεροκανονική παράβαση μπορεί να οδηγήσει στην απορρύθμιση της έμφυλης κανονικότητας[iii]. Αλήθεια, τι πολιτι(σμι)κές σημασιοδοτήσεις θα μπορούσε να έχει το σκετς των παιδικών μου αναμνήσεων που θα μπορούσε να ειδωθεί ως εξαιρετική περίπτωση ερμηνευτικής αμφισημίας απόλυτα σωστής/παραβατικής επιτέλεσης της αρρενωπότητας;

© Κειμένου: Παναγιώτης Κούστας

*Ο Παναγιώτης Κούστας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1982. Σπούδασε Κοινωνιολογία, Πολιτιστική Διαχείριση και Φυσική Αγωγή. Την τριετία 2007-2010 πραγματοποίησε διδακτορικές σπουδές με αντικείμενο την Ανθρωπολογία του Σύγχρονου Χορού στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.



[i] Γκόφμαν, Ε., Στίγμα: Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας, εισαγωγή και μετάφραση: Δήμητρα Μακρυνιώτη, Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2001, σ. 67.

[ii] Η χοροφοβία μπορεί να οριστεί ως το σύνολο των αρνητικών αντιδράσεων που προκαλούνται από κάθε είδους ρήξη με την προδιαγεγραμμένη συμβατική χορευτική συμπεριφορά. Δες Karayanni, S., Dancing Fear and Desire: Race, sexuality and imperial politics in Middle Eastern dance, Οντάριο: Wilfrid Laurier University Press, 2004, σσ. 134-135.

[iii] Δες ενδεικτικά Μπάτλερ, Τζ., Σώματα με σημασία: Οριοθετήσεις του «φύλου» στο λόγο, μετάφραση: Πελαγία Μαρκέτου, εισαγωγή και επιστημονική επιμέλεια: Αθηνά Αθανασίου. Αθήνα: Εκκρεμές, 2008.

Share this post

Last modified on
elenfrdeites
Δευτέρα, 22 Ιουλίου 2019

Στοιχεία Επισκεψιμότητας

Top Visiting Day: 07-11-2019 : 1462
Αριθμός μελών σε σύνδεση: 1
Επισκέπτες τώρα: 1483
Εγγεγραμένα μέλη: 4470
Τώρα σε σύνδεση:
vicky-cera
Dancetheater.gr. All rights reserved 2010-2016

Login or Register

LOG IN

resources