Dance Theater

Η «ακύμαντη ζωή» του Δημήτρη Παπαϊωάννου (Ναταλία Κουτσούγερα)

Η «ακύμαντη ζωή» του Δημήτρη Παπαϊωάννου (Ναταλία Κουτσούγερα)Στην κεντρική σκηνή της Στέγης, ο Δημήτρης Παπαϊωάννου, επιλέγει να συνεχίσει την extra-αφαιρετική γραμμή του στο ύφος της Πρώτης Ύλης, προσκαλώντας μας στο φευγαλέο και συνάμα γνώριμο ταξίδι του Still Life. Ο διάσημος χορογράφος-εικαστικός διαμορφώνει ένα, εναρμονισμένο με την οβάλ διαρρύθμιση της Στέγης, σκηνικό τοπίο, μέσα από την κατασκευή ενός ελλειψοειδούς, επιβλητικού γκρι ουρανού που μένει αμετάβλητος για το μεγαλύτερο μέρος της παράστασης. Ο «πανοπτικός» ουρανός, μαζί με τη παρουσία του ίδιου του δημιουργού, λειτουργούν σαν σιωπηλοί παρατηρητές των σκοτεινών μικρόκοσμων που ξετυλίγονται επί σκηνής.

Ο Παπαϊωάννου χρησιμοποιεί ξανά τη μέθοδο του tableau vivant με τους performer του να ακροβατούν, να ποζάρουν σαν αγάλματα, να αλλάζουν στάσεις και να περιπλέκουν τα μέλη των σωμάτων τους μέσα από μαστορέματα και χαλάσματα. Σε αυτό το μοτίβο, που ξέρει καλά να χειρίζεται, παίζει με τις διαστρεβλώσεις οπτικών εικόνων, με τις εκδοχές του φύλου ακόμα και με τις λέξεις που περιγράφουν την παράστασή του: Still Life σημαίνει «νεκρή φύση», ενώ η ίδια η λέξη «still» εμπερικλείει στον πυρήνα της την έννοια της στασιμότητας και έρχεται να περιγράψει την «ακύμαντη ζωή», τη ζωή που μοιάζει με θάνατο, τη ζωή που έχει αποκοπεί από κάθε αφήγηση.
Η θέαση του κόσμου είναι ιδωμένη από μια τεθλιμμένη ματιά. Κάθε σημείο του έργου μας παραπέμπει σε μια υποκειμενικότητα που βιώνει ένα βαθύ τραύμα και μια διαρκή δίνη ρήξεων με το παρελθόν, το οποίο εξαφανίζεται, μεταμορφώνεται και ξεριζώνεται βίαια. Είναι μια ρήξη υποδόρια και έντονα τραυματική, στο βάθος του ανθρώπινου μυαλού∙ μια ρήξη που ανασύρεται μέσα από σοβάδες, τοίχους, τούβλα, συντρίμμια και σκόνη και το ανθρώπινο σώμα σε μια διαρκή σιωπηλή ενεργητικότητα.

Ο Παπαϊωάννου μας υποδέχεται από την αρχή της παράστασης σκυφτός επάνω σε μια καρέκλα και με το αβέβαιο, γεμάτο νόημα βλέμμα του, μας κάνει να προβληματιστούμε αλλά και σταδιακά να αισθανθούμε οικεία μαζί του. Καθώς η παράσταση ξεκινά ο Παπαϊωάννου χάνεται στο βάθος της σκηνής και τη θέση του διαδέχεται ο Αριστείδης Σερβετάλης, ο πιστός και υπάκουος δίδυμός του καθόλη τη διάρκεια της παράστασης, σε έναν ρόλο κάπως διαφορετικό από τον ρόλο του Θεοφάνους στην Πρώτη Ύλη. Εδώ υπάρχει μια φανερή απόσταση ανάμεσα στους δύο και μια έντονη χειριστική προδιάθεση του Παπαϊωάννου προς τον ανασφαλή κεντρικό πρωταγωνιστή. Ο Σερβετάλης κουβαλά έναν τοίχο σε αποσύνθεση και μέσα από αυτόν ξεπροβάλλουν και άλλα σώματα όπως του Δρόσου Σκώτη, του Μιχάλη Θεοφάνους και του Αργύρη Πανταζάρα, ενώ μοιάζουν να μάχονται για το ποιος θα επικρατήσει στην επιφάνεια.

Σε μια δεύτερη σκηνή από τον ίδιο τοίχο κάνουν την εμφάνισή τους και τα δύο σώματα της Καλλιόπης Σίμου και της Παυλίνας Ανδριοπούλου. Άλλοτε θυμίζουν νύμφες, άλλοτε φορούν παντελόνια και υιοθετούν ανδρικούς βηματισμούς υβριδοποιώντας την στερεοτυπική «θηλυκή» εικόνα και άλλοτε γίνονται τετράποδα μυθικά τέρατα. Τα «θηλυκά» και «ανδρικά» σώματα συγχωνεύονται με την ύλη και έτσι χάνουν την «ανθρώπινη» υπόστασή τους ανά φάσεις. Ο τοίχος γίνεται επιφάνεια, πίνακας και στρώμα, όπου ένας γυμνός άντρας κοιμάται.

Η μετάβαση από τη μια εικόνα στην άλλη κάποιες φορές μας φάνηκε λίγο απότομη ή ασύνδετη. Ίσως η πιο εντυπωσιακή εικόνα της παράστασης ήταν η γυναίκα-νύμφη, που εμφανίζεται πίσω από μια πλαστικοποιημένη επιφάνεια (που αλλάζει χέρια από τους άντρες performer) με το φόρεμά της να ανεμίζει. Καθώς χάνεται στο βάθος, οι γραμμές από ηλεκτρική ενέργεια που διαθλώνται στο πλαστικό, την κάνουν να μοιάζει με φάντασμα, καθώς τρεμοπαίζει η μορφή της. Εδώ ο χορογράφος μας μεταφέρει πολύ όμορφα στην μελαγχολική εμπειρία της λήθης. Η δεύτερη, πρωτότυπη εικόνα, ήταν το φτυάρισμα των βημάτων του Θεοφάνους και η ισορρόπηση, στην στάση αρχαίου αγάλματος, της μιας εκ των δυο χορευτριών στα γυμνά του οπίσθια.

Περιμένοντας ένα βίαιο ξέσπασμα, η παράσταση κορυφώνεται με τους performer να τραβούν με μανία τις κολλητικές ταινίες από τη βάση της σκηνής δημιουργώντας ένα τρομακτικό τοπίο με εκκωφαντικούς θορύβους που μπλέκονται με ήχους από βροντές. Εδώ ο Παπαϊωάννου απεικονίζει περίτεχνα το ξερίζωμα από το παρελθόν και το τέλος της αφήγησης. Και εκεί που νομίζουμε ότι δεν υπάρχει διέξοδος, ο Σερβετάλης ανακαλύπτει μια λευκή λάμψη από έναν φωτεινό πομπό στο πίσω μέρος της σκηνής. Το σκηνικό αλλάζει, από πού αλλού; από τον ίδιο τον ουρανό, που μετατρέπεται σε μια υδάτινη, ευμετάβλητη και ανάλαφρη ύλη, σηματοδοτώντας ότι τίποτα δεν μένει απόλυτα στάσιμο στο χρόνο. Ούτε καν η ίδια η μελαγχολία.

O επίλογος του Παπαϊωάννου είναι ιδιαίτερα εικαστικός και ποιητικός και μας συνδέει με την σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα και την ρήξη με κάθε έννοια της ταυτότητας. Σε μια τελευταία εικόνα που ξεπροβάλλει αργά από το βάθος, εμφανίζονται ξανά όλοι οι performer της παράστασης με τους άντρες να προσπαθούν να μεταφέρουν ένα ξύλινο τραπέζι στα κεφάλια τους. Αφού φτάσουν μπροστά στη σκηνή, κάθονται όλοι μαζί για φαγητό, αφήνοντας τα πάντα πίσω και αναπτύσσοντας μια χαρακτηριστική «ελληνική» κοινωνικότητα γύρω από τη διαχρονική ελληνική σαλάτα. Και εκεί που νομίζουμε ότι όλα έχουν ξεχαστεί και ότι θα πρέπει να αποχωρήσουμε σιγά σιγά όπως και στο Μέσα, η παράσταση συνεχίζεται με τον Σερβετάλη να ανεβαίνει πάλι στη σκηνή και να προσπαθεί να πιάσει την πέτρα, που με τόση αγωνία δεν παύει να αναζητά. Σε αυτή την τελευταία εικόνα, ο ιδιοφυής χορογράφος, συμπυκνώνει την κεντρική ιδέα του: με τον ίδιο τρόπο που το παρελθόν και η μνήμη καταστρέφονται, στοιχεία του παρελθόντος αναβιώνουν και μένουν ζωντανά καθώς η κατάσταση μεταβάλλεται. Η ταυτότητα εν τω μεταξύ δεν παύει να παραμένει τραυματική και θραυσματική.

 

Ναταλία Κουτσούγερα (Dancetheater.gr)

Share this post

Last modified on
elenfrdeites
Κυριακή, 23 Φεβρουαρίου 2020
  • Contemporary Syllabus

    Αγγελ. Ανδρινοπούλου - PROASTIO ART

  • Άννα Ομηρίδη

    Mexican Handstand Workshop

  • Χριστίνα Αρμύρα

    Σεμινάριο Τεχνικής Dunham

Στοιχεία Επισκεψιμότητας

Επισκέπτες τώρα: 1077
Εγγεγραμένα μέλη: 4535
Dancetheater.gr. All rights reserved 2010-2016

Login or Register

LOG IN

resources