Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2021 21:25

Αρχαιολόγοι φέρεται να ανακάλυψαν το σημείο του χορού των Επτά Πέπλων της Σαλώμης

salome dance site

Μετάφραση - Προσαρμογή: Κώστας Βασιλιάγκος

Αρχαιολόγοι που εργάζονται στο Machaerus, στο Ισραήλ, φέρεται πως ανακάλυψαν την τοποθεσία του διάσημου χορού των Επτά Πέπλων της Σαλώμης που κόστισε το κεφάλι στον Ιωάννη του Βαπτιστή.

Η Μάγια Αγγέλου είπε κάποτε ότι «Όλα στο σύμπαν έχουν ρυθμό. Όλα χορεύουν. " Όμως δεν είναι όλοι οι χοροί ίδιοι. Αν σας ζητήσουν να συντάξετε μια λίστα με τους πιο διάσημους χορούς στην ιστορία, μπορείτε να αναφέρετε τον Fred και την Ginger, την τελική σκηνή της ταινίας Dirty Dancing, ή ακόμα και το Moonwalk. Αναμφισβήτητα όμως ο πιο σημαντικός χορός στην ιστορία ήταν η παράσταση της Σαλώμης για τον πατριό της Ηρώδη Αντίπα στο πάρτι γενεθλίων του. Η Σαλώμη χόρευε τόσο καλά που ο Αντίπας ήταν πρόθυμος να της δώσει ό, τι ήθελε, ακόμα και το μισό του βασιλείου του. Αυτό όμως που ζήτησε η Σαλώμη ήταν το κεφάλι του προφήτη Ιωάννη του Βαπτιστή. Τώρα, οι αρχαιολόγοι ισχυρίζονται ότι έχουν εντοπίσει το σημείο στο οποίο η Σαλώμη πραγματοποίησε τον χορό της.

Τόσο οι συγγραφείς των Ευαγγελίων όσο και ο ιστορικός Φλάβιος Ιωσήφ συμφωνούν ότι ο Ηρώδης Αντίπας, ένας από τους γιους του Βασιλιά Ηρώδη του Μεγάλου, διέταξε την εκτέλεση του Ιωάννη του Βαπτιστή. Ενώ η Βίβλος περιγράφει τον Ιωάννη ως προφήτη και θρησκευτικό μεταρρυθμιστή, ο Ιωσήφ τονίζει ιδιαίτερα τη δημοτικότητα του Ιωάννη κατά την περίοδο εκείνη και το ρόλο του ως πολιτικό ταραχοποιό. Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, ήταν ο Ηρόδιας, η σύζυγος του Ηρώδη Αντίπα και η μητέρα της Σαλώμης, που έβαλαν την εντυπωσιακή Σαλώμη να ζητήσει την εκτέλεση του Ιωάννη. Ο Αντίπας ήταν απρόθυμος, αλλά ως άνθρωπος που κρατούσε τον λόγο του, στο τέλος είχε παραδώσει στην Σαλώμη το κεφάλι του Ιωάννη του Βαπτιστή σε μια πιατέλα. Το γεγονός έγινε αντικείμενο πολλών διάσημων έργων τέχνης, λογοτεχνίας και ταινιών.

Οι αρχαιολόγοι που εργάζονται στο Machaerus, στο Ισραήλ, φέρεται να ανακάλυψαν τον χώρο του διάσημου χορού της Σαλώμης. Ως ένας από τους τρεις γιους του, ο Ηρώδης Αντίπας κληρονόμησε από τον πατέρα τουμόνο την Γαλιλαία και την Περαία. Αυτή η περιοχή δεν περιλάμβανε την ιστορική πόλη της Ιερουσαλήμ και, ως εκ τούτου, ο Ηρώδης Αντίπας κυβέρνησε από την Μάχαιρο, ένα καλά προστατευμένο φρούριο-παλάτι, 26 μίλια από τον ποταμό Ιορδάνη. Σε ένα νέο βιβλίο με τίτλο, "Η Αρχαιολογία των Αγίων Τόπων και στις δύο πλευρές: Αρχαιολογικά δοκίμια προς τιμήν του Eugenio Alliata", ο αρχαιολόγος Győző Vörös υποστηρίζει ότι έχει εντοπίσει την αυλή όπου έγινε το πάρτι γενεθλίων του Ηρώδη. Η αυλή περιέχει μια θέση που, όπως ισχυρίζεται ο Vörös, κάποτε χρησίμευσε ως θρόνος του Ηρώδη Αντίπα. Από αυτόν τον θρόνο ο Αντίπας επέβλεψε τους εορτασμούς και παρακολούθησε την Σαλώμη να χορεύει. Ο Vörös είπε στους Jordan Times ότι «οι ιστορικές πηγές είναι απόλυτα σύμφωνες με την αρχαιολογική έρευνα» και τα συμπεράσματα του έργου του.

Η θεωρία έχει δημιουργήσει ενθουσιασμό στην αρχαιολογική κοινότητα αλλά παρόλο που οι επιστήμονες είναι εντυπωσιασμένοι από το αρχαιολογικό έργο, το σύνολο των μελετητών δεν έχει πειστεί από τα επιχειρήματα του Vörös. Μιλώντας στο Livescience ο Jodi Magness, καθηγητής θρησκευτικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Chapel Hill, είπε ότι ενώ ο Vörös και η ομάδα του έχουν κάνει καλή δουλειά, η θέση φαίνεται λίγο μικρή για να είναι θρόνος. Παρόμοιου μεγέθους κόγχες που βρέθηκαν σε άλλα παλάτια φρουρίων, σημείωσε, δεν έχουν ποτέ αναγνωριστεί ως πιθανοί θρόνοι.

Ακόμα όμως κι αν αυτή δεν είναι η εμβληματική πίστα στην οποία χόρεψε η Σαλώμη, είναι ο χορός της που βρίσκεται στο επίκεντρο της ιστορίας. Αν και η βιβλική περιγραφή είναι σύντομη και δεν δίνει λεπτομέρειες, όταν σκεφτόμαστε την Σαλώμη, σκεφτόμαστε μια όμορφη νεαρή γυναίκα που χορεύει σαγηνευτικά για έναν ηλικιωμένο άνδρα. Ίσως φαντάζεστε έναν χορό της κοιλιάς, ή ίσως κάτι πιο κοντά σε έναν εξωτικό αποκαλυπτικό χορό, αλλά με την πάροδο των αιώνων η Σαλώμη κέρδισε τη φήμη της προκλητικής γυναίκας. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος χρησιμοποίησε το παράδειγμα της Σαλώμης για να υποστηρίξει ότι «όπου υπάρχει χορός, ο διάβολος είναι επίσης παρών». Ένα μεσαιωνικό έργο τέχνης απεικόνιζε την Σαλώμη (μια  νεαρή έφηβο) τόσο ως ένα είδος ακροβάτιδας όσο και ως μια γοητευτική γυναίκα που αντιπροσωπεύει τον πειρασμό και την καταδίκη για τους άνδρες. Ένα γλυπτό από τη βόρεια πύλη της δυτικής πρόσοψης του καθεδρικού ναού της Rοuen  στην Γαλλία δείχνει την Σαλώμη να ισορροπεί σε μία στάση που οι γιόγκι ονομάζουν pincha mayurasana (μία στήριξη χεριών με αψιδωτή πλάτη και λυγισμένα πόδια).

Ήταν τον 18ο και 19ο αιώνα, όπως έγραψε ο Udo Kultermann, όταν η Σαλώμη ήρθε να ενσαρκώσει τις ευρωπαϊκές φαντασιώσεις σχετικά με τις σαγηνευτικές δυνάμεις των «εξωτικών» γυναικών. Στην περιγραφή του για την Σαλώμη που  βασίστηκε στα ταξίδια του στην Αίγυπτο, ο συγγραφέας Γκυστάβ Φλωμπέρ γράφει ότι  «..χόρεψε σαν τις πριγκίπισσες της Ινδίας, σαν τις γυναίκες από τους καταρράκτες της Νούμπια ή τις Μαινάδες της Λυβίης. Έσκυβε προς κάθε κατεύθυνση ... ανοίγοντας τα πόδια της χωρίς να λυγίζει τα γόνατά της, έσκυβε τόσο χαμηλά που το πηγούνι της ακουμπούσε το πάτωμα. " Η Εβραϊκή Σαλώμη συνδυάζεται εδώ με καρικατούρες γυναικών από την Ινδία, τη Νούμπια και τη Λιβύη. Οι πολιτισμικά διακριτές πρακτικές του χορού αναμειγνύονται για να σχηματίσουν ένα μπερδεμένο στερεότυπο ξένων γυναικών.

Ο Φλωμπέρ ήταν μόνο ένας από τους καλλιτέχνες του 19ου αιώνα που έγραψαν, συνέθεσαν ή ζωγράφισαν την ιστορία της κόρης του Ηρώδη. Αναμφισβήτητα το πιο διάσημο ήταν το μονόπρακτο του Oscar Wilde, ο Χορός των Επτά Πέπλων, μια διεθνής επιτυχία στην οποία η Σαλώμη δεν είναι το συμπαθητικό κορίτσι των Ευαγγελίων: αντί να χειραγωγείται από τη μητέρα της, η Σαλώμη είναι μια γυναίκα η οποία περιφρονείται από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή όταν τον επισκέπτεται φυλακισμένο στο κελί του και του ζητάει να την φιλήσει. Αυτή η απόρριψη την οδηγεί να αποδεχτεί την προσφορά του Ηρώδη Αντίπα. Η Σαλώμη ήξερε πάντα τι ήθελε και, τέλος, χορεύοντας τον χορό των Επτά Πέπλων, έλαβε το κεφάλι του Ιωάννη ως ανταμοιβή και πήρε το φιλί που ήθελε.

Στην σύγχρονη εποχή, από φθηνές χορεύτριες στριπτίζ έως το Moulin Rouge και έως τις πιο διάσημες όπερες και ομάδες μπαλέτου στον κόσμο, όλοι θέλησαν να παρουσιάσουν το χορό της Σαλώμης. Ωστόσο κατά ειρωνικό τρόπο, αυτή η νεαρή χορεύτρια που σημάδεψε την πολιτιστική εικόνα του κόσμου με τον χορό της, μπορεί να μην υπήρξε ποτέ. Σε ένα άρθρο που δημοσιεύθηκε το 2006, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Brown, Ross Kraemer έγραψε ότι «πολλοί μελετητές συμφωνούν ότι η ιστορία του συμποσίου, και επομένως ο ρόλος της Σαλώμης, είναι τουλάχιστον πιθανό να είναι φανταστικός». Η Βίβλος δεν αναφέρει καν το όνομα της κόρης του Ηρόδια και είναι ο Ιωσήφ που την αποκαλεί Σαλώμη. Η χριστιανική παράδοση δεν αρχίζει να την αποκαλεί Σαλώμη πριν τον πέμπτο αιώνα. Όμως, παρά την αναμφισβήτητα μυθολογική στροφή της Βίβλου, η ιστορία της Σαλώμης εξακολουθεί να γοητεύει μέχρι σήμερα.

Μετάφραση - Προσαρμογή: Κώστας Βασιλιάγκος

Πηγή

Read 189 times Last modified on Κυριακή, 24 Ιανουαρίου 2021 23:21
Like us on Facebook