«Εσωτερικά τοπία» στο Palais Garnier: ο Ζαν-Κριστόφ Μαγιό, ο Ουίλιαμ Φορσάιθ και η Άζουρ Μπάρτον με το Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού

Μέχρι τις 7 Νοεμβρίου, το Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού χορεύει στο Palais Garnier ένα τρίπτυχο με τον γενικό τίτλο «Paysages intérieurs» («Εσωτερικά τοπία»). Δύο από τα τρία έργα μπαίνουν τώρα για πρώτη φορά στο ρεπερτόριο της ομάδας: το «Vers un pays sage» του Ζαν-Κριστόφ Μαγιό και το «Busk» της Καναδής Άζουρ Μπάρτον, ενώ ανάμεσά τους στέκεται το «Rearray» του Ουίλιαμ Φορσάιθ.

Η Όπερα παρουσιάζει το πρόγραμμα ως ταξίδι σε μια «γεωγραφία της οικειότητας»: το εσωτερικό τοπίο, όπως το περιγράφει, είναι μείγμα από αναμνήσεις, συγκινήσεις και εικόνες, και ο χορός ανοίγει ένα παράθυρο σε αισθήσεις χρώματος, μορφής και χειρονομίας. Στην πράξη, η βραδιά φέρνει δίπλα δίπλα τρεις πολύ διαφορετικές γλώσσες, έναν Γάλλο που έκανε καριέρα μακριά από το Παρίσι, έναν Αμερικανό που εδώ και δεκαετίες διαλύει και ξαναστήνει το κλασικό λεξιλόγιο, και μια χορογράφο σχεδόν άγνωστη ως τώρα στο γαλλικό κοινό.

Ένας πίνακας για τον πατέρα

Το «Vers un pays sage» γράφτηκε το 1995, δύο χρόνια αφότου ο Ζαν-Κριστόφ Μαγιό ανέλαβε τα Ballets de Monte-Carlo, και είναι αφιερωμένο στον πατέρα του, τον ζωγράφο Ζαν Μαγιό. Δεν πρόκειται για αφηγηματικό έργο ούτε για «πορτρέτο»: η σχέση με τη ζωγραφική περνά μέσα από το χρώμα, το φως και την ορμή μιας ομάδας χορευτών που κινείται πάνω στη μουσική του Τζον Άνταμς, με φωτισμούς του Ντομινίκ Ντριγιό, συνεργάτη του Μαγιό από παλιά. Η Όπερα το χαρακτηρίζει «έκρηξη χαράς και χρώματος» και μαραθώνιο για τους ερμηνευτές.

Είναι ίσως το πιο γνωστό έργο του Μαγιό· τα Ballets de Monte-Carlo το χορεύουν εδώ και τρεις δεκαετίες, και την άνοιξη του 2025 το είχαν φέρει στο Théâtre de la Ville, μαζί με το «Autodance» της Σαρόν Εγιάλ. Η είσοδός του στο Garnier έχει γι' αυτό και συμβολικό βάρος. Ο Ραφαέλ ντε Γκυμπερνατίς, στην κριτική του στο Causeur, το διαβάζει ως ένα είδος δικαίωσης για έναν χορογράφο που, κατά τη γνώμη του, οι γαλλικοί θεσμοί αντιμετώπισαν επί χρόνια με επιφύλαξη· θεωρεί το έργο ίσως το πιο ολοκληρωμένο του Μαγιό, σημειώνει όμως ότι οι Παριζιάνοι χορευτές, με όλη την τεχνική τους, δεν έχουν ακόμη την άνεση και τη χαλαρότητα που φέρνουν σε αυτό οι χορευτές του Μονακό. Πιο επιφυλακτική η Καμίγ Ντελκάμπ στο Classykeo: βρίσκει ότι το έργο δυσκολεύεται να «ζωντανέψει» και ότι η συγκίνηση μένει σε απόσταση, ξεχωρίζει ωστόσο τη φωτεινή παρουσία της Ροξάν Στογιανόφ.

Ο Φορσάιθ και η κληρονομιά της Σιλβί Γκιγέμ

Το «Rearray» είναι ένα μικρό έργο με μεγάλη ιστορία. Ο Ουίλιαμ Φορσάιθ το δημιούργησε το 2011 στο Sadler's Wells του Λονδίνου για τη Σιλβί Γκιγέμ και τον Νικολά Λε Ρις, δύο ετουάλ που είχαν μεγαλώσει στην Όπερα του Παρισιού. Πρόκειται για θέμα με παραλλαγές, γραμμένο αρχικά για δύο και εδώ για τρεις χορευτές, πάνω σε μουσική του Ντέιβιντ Μόροου, με κοστούμια της Ντόροτε Μεργκ και φωτισμούς της Τάνια Ρυλ. Η εκδοχή που χορεύεται τώρα είναι αυτή που ο Φορσάιθ ετοίμασε ειδικά για την ομάδα το 2024.

Οι γνώμες εδώ διίστανται. Ο ντε Γκυμπερνατίς αναγνωρίζει την εκτέλεση αλλά βρίσκει το έργο κουραστικό, με εξαίρεση ένα απρόσμενο ντουέτο δύο νέων ανδρών. Η Ντελκάμπ, αντίθετα, βλέπει στα σκοτάδια που πέφτουν απότομα πάνω στη σκηνή, τη στιγμή ακριβώς που κίνηση και μουσική συναντιούνται, μια σκόπιμη στρατηγική αποσταθεροποίησης, κομμάτι της απόλαυσης. Στις διανομές εναλλάσσονται, μεταξύ άλλων, η Χάνα Ο'Νιλ, ο Αντρέα Σάρι, ο Σέιλ Γουάγκμαν και η Ροξάν Στογιανόφ.

Ένας μουσικός του δρόμου στο Garnier

Το τρίτο έργο φέρνει στη σκηνή του Garnier μια φωνή που το παριζιάνικο κοινό δεν είχε συναντήσει. Η Άζουρ Μπάρτον, από την Αλμπέρτα του Καναδά, σπούδασε στην Εθνική Σχολή Μπαλέτου του Τορόντο, ίδρυσε στη Νέα Υόρκη τη δική της ομάδα, Aszure Barton & Artists, και έχει μακρά συνεργασία με τον Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ και το κέντρο του. Έχει γράψει για το American Ballet Theatre, το Hamburg Ballett, το English National Ballet και το Houston Ballet, αλλά στην Όπερα του Παρισιού κάνει τώρα το ντεμπούτο της.

Το «Busk» δημιουργήθηκε το 2009 για την ομάδα της στο Ringling International Arts Festival της Φλόριντα. Ο τίτλος παίζει με την αγγλική λέξη για τους καλλιτέχνες του δρόμου (busking) και το ισπανικό buscar, «ψάχνω». Είναι ένα ασπρόμαυρο έργο, με ερμηνευτές που φορούν κουκούλες και μια κίνηση που φτάνει συχνά στα όρια της παντομίμας, πάνω σε ηχογραφημένη μουσική από τσιγγάνικες και χορωδιακές πηγές: από τον Σλάβα Γκριγκόριαν και τον Moondog, τον τυφλό μουσικό που έπαιζε στους δρόμους της Νέας Υόρκης, ως τον Καμίγ Σεν-Σανς. Σκηνικά και φωτισμοί είναι της Νικόλ Πιρς και τα κοστούμια της Μισέλ Γιανκ.

Και εδώ η υποδοχή μοιράστηκε. Η Ντελκάμπ γράφει ότι το έργο αφηγείται σαν βουβός κινηματογράφος, επαινεί τον κεντρικό ερμηνευτή και αναρωτιέται γιατί άργησε τόσο να μπει στο ρεπερτόριο. Ο ντε Γκυμπερνατίς το βρίσκει επαναληπτικό και με περιορισμένο λεξιλόγιο, παραδέχεται πάντως ότι οι χορευτές το υπερασπίζονται με ενέργεια και ότι μεγάλο μέρος της αίθουσας το χειροκρότησε θερμά.

Για τον θεατή που θα ταξιδέψει στο Παρίσι αυτές τις εβδομάδες, το ενδιαφέρον του προγράμματος βρίσκεται ακριβώς σε αυτή την ανομοιογένεια: μια ομάδα με κλασική βάση δοκιμάζεται σε τρεις διαφορετικούς τρόπους να σκέφτεσαι το σώμα, από το χρώμα ενός ζωγράφου ως τη χειρονομία ενός περαστικού.

Πηγές αναφοράς

Causeur, Raphaël de Gubernatis, ««Paysages intérieurs»: la virtuosité ne sauve pas tout», 13 Οκτωβρίου 2026

Classykeo, Camille Delcamp, «Paysages intérieurs: trois chorégraphes, trois façons de toucher juste;», 14 Οκτωβρίου 2026

Opéra national de Paris, «Paysages intérieurs – Jean-Christophe Maillot, William Forsythe, Aszure Barton» – επίσημη σελίδα της παραγωγής (σεζόν 2026/27)

Ville de Paris, «Vers un pays sage / Autodance – Les Ballets de Monte-Carlo» – ανακοίνωση παράστασης στο Théâtre de la Ville, 2025

Numeridanse, «Vers un pays sage» – καρτέλα έργου, Les Ballets de Monte-Carlo

Wikipedia, «Aszure Barton» – βιογραφικό λήμμα

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.