Αντιγόνη Γύρα (του Νίκου Ζάππα) Athensinterview.gr
Η τέχνη θα σώσει εντέλει τον άνθρωπο;
Η τέχνη σώΖΕΙ τον άνθρωπο.
Θα ήθελα κατ΄αρχάς ένα πρώτο σχόλιο για την παρούσα κατάσταση.
Οι δύσκολοι καιροί είναι καιροί ενδοσκόπησης,αυτοκριτικής κι έμπνευσης.Είναι όμως λυπηρό να βλέπει κανείς να καταρρέουν σε δευτερόλεπτα δικαιώματα που αποκτήθηκαν μετά από χρόνια αγώνα.Όπως και να ‘χει οι καλλιτέχνες οφείλουμε να συνεχίζουμε.Γιατί αν σταματήσουμε εμείς,τότε ποιος θα βρει κουράγιο να συνεχίσει;Εύχομαι κάποια μέρα ο ελληνικός λαός να καταλάβει τη δύναμη του και να πάψει να σκέφτεται και να πράττει σα ραγιάς.
Την δεκαετία του ’90 στην Ελλάδα σημειώθηκε μια άνθηση του σύγχρονου χορού. Η εμφάνιση νέων φεστιβάλ χορού, η εξωγενής επιρροή μέσω του διαδικτύου, αλλά και η στροφή της θεατρικής χορογραφίας προς το σύγχρονο ύφος είναι κάποιες από τις βασικότερες παραμέτρους που διαμόρφωσαν ένα υγιές τοπίο στο συγκεκριμένο είδος.
Σε ποιο σημείο βρίσκεται ο σύγχρονος χορός σήμερα;
Οι άνθρωποι του σύγχρονου χορού συνεχίζουν να δημιουργούν και να αντιστέκονται στη μιζέρια.Δημιουργούν νέους τρόπους έκφρασης μέσα από ευρύτερες συμπράξεις και συνεργασίες.Η κοινωνική κατάσταση της χώρας και του κόσμου,έχει συσπειρώσει σε μεγάλο βαθμό τους δημιουργούς του χορού και υπάρχει πολύ μεγάλη αλληλοϋποστήριξη και ανοιχτοσύνη μεταξύ των συναδέλφων.συγκριτικά με άλλες εποχές. Αυτό το τοπίο διαμορφώνει και νέα ρεύματα χορευτικής δημιουργίας μέσω no budget – low budget παραγωγών,οι οποίες αποδεικνύουν έμπρακτα πως ο χορός καλά κρατεί.Βασίζεται όμως στην προσωπική εργασία συγκεκριμε΄νων ανθρώπων, χωρίς τις σωστε΄ς κρατικές υποδομές και τις κατάλληλες χρηματικές και ασφαλιστικές παροχές.
Όπως και σε άλλες τέχνες στη χώρα μας, έτσι και στον χορό είναι απούσα η ακαδημαϊκή εκπαίδευση.
Πόσο σημαντικό είναι κατά την γνώμη σας να αντιληφθεί η πολιτεία την αναγκαιότητα εκπαίδευσης σε ανώτατη βαθμίδα;
Όσο πιο μορφωμένους καλλιτέχνες δημιουργείς, τόσο μεγαλύτερα “προβλήματα” θα αντιμετωπίσεις σαν κράτος στην πορεία.Η μόρφωση σημαίνει εξέλιξη και άρα αντίσταση και ανατροπή.Δε νομίζω ότι δεν αντιλαμβάνεται η πολιτεία την αναγκαιότητα ,απλά την αναβάλλει διαρκώς γιατί δεν τη θεωρεί τόσο σημαντική. Ίσως ακόμη και να τη…φοβάται.
Ένα θεμελιώδες ερώτημα που καλούνται να διαπραγματευτούν οι καλλιτέχνες από τα πρώτα τους βήματα είναι η επιβίωσή τους και κατά πόσο θα μπορέσουν να την εξασφαλίσουν μέσα από την τέχνη τους! Ποιο είναι το τοπίο όσον αφορά το θέμα αυτό για τους χορευτές σύγχρονου χορού;
Η επιβίωση για έναν καλλιτέχνη ανά τους αιώνες ήταν, είναι και -πολύ φοβάμαι-πως θα είναι αιώνιο πρόβλημα.Η τέχνη στηριζόταν ανέκαθεν στη χορηγία, είτε την κρατική είτε την ιδιωτική για να επιβιώσει.Στις μέρες μας και οι δυο αυτές μορφές εξαφανίζονται. Οι χορευτές είναι από τους πλέον αδύναμους κρίκους σε αυτή την αλυσίδα γιατί έχουν ένα επάγγελμα που θέτει το σώμα τους σε πολλούς κινδύνους και ταυτόχρονα έχει σύντομη ημερομηνία λήξης.Γι αυτό συνήθως εξελίσσονται σε δάσκαλους,χορογράφους ή ηθοποιούς.
Στην χώρα μας ως γνωστόν η θεσμική υποστήριξη των κρατικών επιχορηγήσεων προς τις παραστατικές τέχνες, είναι μια σημαντική βοήθεια προς τις ομάδες που καλύπτουν τα έξοδα των παραστάσεών τους και έτσι η έννοια της πολιτιστικού διαλόγου μεταξύ χορού και κοινού παραμένει ζωντανή. Παρ΄όλα αυτά είναι αρκετές οι περιπτώσεις που καλά εδραιωμένες ομάδες αλλά και θέατρα με εμπορικό χαρακτήρα συνεχώς επιδοτούνται σαν να μην υπάρχουν άλλα σχήματα ή άλλες ομάδες που δικαιούνται την ευκαιρία επιχορήγησης. Τι συμβαίνει τελικά και αυτή η κατάσταση διαιωνίζεται απροκλήτως;
Το μόνο που έχω να πω σε σχέση με την ερώτηση, είναι ότι η πρώτη φορά που υπήρξε μια σχετικά κοινή άποψη στον χώρο μας,ότι πάει να οργανωθεί πιο σωστά το σύστημα των επιχορηγήσεων και όχι μόνο, ήταν όταν δημιουργήθηκε το ΕΚΕΘΕΧ. Το οποίο, δυστυχώς έκλεισε αφήνοντας ένα τεράστιο κενό όσον αφορά στην αξιολόγηση,στη χαρτογράφηση και στην ισότιμη αντιμετώπιση του χορού σε σχέση με τις υπόλοιπες τέχνες.Αυτό δεν είναι πολιτική θέση αλλά ζήτημα “κοινού νου”.
Τι συμβουλή θα δίνατε σε ένα παιδί που θέλει να ασχοληθεί με τον σύγχρονο χορό ;
Έχω τρεις κόρες κι εύχομαι κάθε μέρα (εντός μου) να μη γίνει καμιά χορεύτρια.Είναι δύσκολο επάγγελμα και βασίζεται σε ένα κομμάτι του ανθρώπινου ναρκισσισμού που καλό είναι να το τιθασεύει κανείς μεγαλώνοντας για να βρει την εσωτερική του αλήθεια.
Αν όμως κάποια επιμείνει,τότε θα της πω ότι με σκληρή δουλειά, μόρφωση κι επιμονή θα τα καταφέρει. Κι ότι η ζωή είναι εδώ ,για να εκπληρώνουμε τα όνειρα μας, ανεξάρτητα από το τι μας συμβουλεύουν ως καλοθελητές ή μη,γονείς και δάσκαλοι.
Όλο και περισσότερο ακούγεται η άποψη, ότι η τηλεόραση αποτελεί το ισχυρότερο πλήγμα στην παιδεία του τόπου. Ποια είναι η γνώμη σας;
Η γνώμη μου είναι απόλυτη: δε λειτουργεί η τηλεόραση στο σπίτι μας παρά μόνο για επιλεγμένα dvd.Αυτό τα λέει όλα,νομίζω.
Ποια είναι σχέδιά σας για τον προσεχή χειμώνα;
Μετά από δυο χρόνια ως εθελόντρια στο σχολειό των παιδιών μου,αισθάνθηκα ότι μόνο στο σχολείο έχει νόημα για μένα να βρίσκομαι αυτή την εποχή.Γι αυτό ετοιμάζω μαζί με παλιούς και νέους συνεργάτες τη δράση ΕΚ ΠΛΗΞΗ που θα φέρει το χορό στα σχολεία με έναν πρωτότυπο και διασκεδαστικό τρόπο μέσω του ε΄ργου που γράφει η Χαρά Γιαννακοπούλου “Το Τσίρκο που κοιμήθηκε”.(www.ekplixi.weebly.com) Ταυτόχρονα ετοιμαζόμαστε πυρετωδώς στον κινητήρα με τα νέα μας εκπαιδευτικά προγράμματα για μικρούς και μεγάλους,το φεστιβάλ In Progress και με την παιδική παράσταση “Παραμυθοφουρνίσματα” (www.kinitirastudio.com)
Τον Οκτώβριο, μαζί με την Αλίκη Αβδελοπούλου, θα πάμε στην Πάτρα με την περφόρμανς Μις Άνθρωπος σε συμπαραγωγή με το Λιθογραφείον και το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας. Τέλος στις 18 Ιανουαρίου θα κάνει πρεμιέρα σε δική μου σκηνοθεσία (η νέα μου αγάπη….) το διακεκριμένο έργο του Κώστα Καραφύλλη ¨”Παραμονή Πρωτοχρονιάς” με πρωταγωνιστές τον Δημήτρη Αγορά και την Έλενα Τυρέα.
Ποιος είναι ο αγαπημένος σας φιλόσοφος;
Ο Νίτσε , ο Αριστοτέλης και κάποιοι ταξιτζήδες
Η τέχνη θα σώσει εντέλει τον άνθρωπο;
Η τέχνη σώΖΕΙ τον άνθρωπο.
του Νίκου Ζάππα, Αθήνα, Σεπτέμβριος 2012
