«Ruination»: ο Μπεν Ντιουκ φέρνει τη Μήδεια του Ευριπίδη σε δίκη στον Άδη, στο Θέατρο της Πόλης του Παρισιού

Είκοσι πέντε αιώνες μετά την πρώτη διδασκαλία της «Μήδειας», η πιο κατηγορημένη ηρωίδα της αρχαίας τραγωδίας κάθεται στο εδώλιο του Κάτω Κόσμου, με τον Ιάσονα κατήγορο και την Περσεφόνη υπερασπίστρια. Είναι το «Ruination: The True Story of Medea», το έργο χοροθεάτρου του Βρετανού Μπεν Ντιουκ και της ομάδας του Lost Dog, που ανεβαίνει από τις 18 έως τις 21 Νοεμβρίου στη Μεγάλη Αίθουσα του Théâtre de la Ville – Sarah Bernhardt στο Παρίσι.

Οι πέντε παραστάσεις κλείνουν το αφιέρωμα που κάνει φέτος το φθινόπωρο το παρισινό θέατρο στον Ντιουκ («Focus Ben Duke»), με έργα του και των στενών του συνεργατών από τα τέλη Σεπτεμβρίου. Η παραγωγή είναι συμπαραγωγή με το Βασιλικό Μπαλέτο του Λονδίνου, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 2022 στο Linbury Theatre της Βασιλικής Όπερας και ξαναπαίχτηκε εκεί τον Δεκέμβριο του 2024.

Ένα δικαστήριο στον Άδη

Η ιδέα είναι απλή και αρκετά θρασεία. Ο Ιάσονας φτάνει νεκρός στον Κάτω Κόσμο και ζητά να του δοθεί η επιμέλεια των παιδιών του για όλη την αιωνιότητα. Η Μήδεια εμφανίζεται, και ο Άδης με την Περσεφόνη στήνουν μια δίκη: εκείνος με το μέρος του Ιάσονα, εκείνη με το μέρος της κατηγορουμένης, ενώ το κοινό καλείται να παίξει τον ρόλο των ενόρκων. Μέσα από διαδοχικές αναδρομές βλέπουμε πώς έφτασε ο καθένας ως εκεί: την Κολχίδα και τον Αιήτη, τη φυγή, τη Γλαύκη, την προδοσία.

Ο Ντιουκ δεν κρύβει την πρόθεσή του. «Αυτή δεν είναι η ιστορία της Μήδειας που νομίζετε ότι ξέρετε», λέει, και το Théâtre de la Ville παρουσιάζει το έργο ως μια ανάγνωση που αφαιρεί το ανδρικό βλέμμα από τον μύθο: η Μήδεια δεν είναι το τέρας της παράδοσης αλλά μια γυναίκα με δικές της επιθυμίες και τη δική της απόγνωση, και ο Ιάσονας καλείται, επιτέλους, να λογοδοτήσει για την προδοσία του. Η αφετηρία παραμένει ο Ευριπίδης· ο Ντιουκ δεν ξαναγράφει την πλοκή, ξαναρωτά ποιος την αφηγείται.

Λόγος, χορός και ζωντανή μουσική

Όπως και στα προηγούμενα έργα του, από το «Juliet & Romeo» ως το «Paradise Lost (lies unopened beside me)», ο Ντιουκ δουλεύει στο όριο θεάτρου και χορού. Το κείμενο, συχνά αστείο, διακόπτεται από χορευτικά επεισόδια, και κάθε αναδρομή έχει το δικό της κινητικό υλικό. Επί σκηνής βρίσκονται εννέα ερμηνευτές, χορευτές, τραγουδιστές και μουσικοί, που περνούν από τον έναν ρόλο στον άλλο: στις παραστάσεις του Λονδίνου η Χάνα Σέπερντ ήταν η Μήδεια, ο Λίαμ Φράνσις ο Ιάσονας, ο Ζαν Ντανιέλ Μπρουσέ ο Άδης, η Άνα-Κέι Γκέιλ η Περσεφόνη, ο Μιγκέλ Αλτουνάγκα ο Αιήτης και η Μάγια Κάρολ η Γλαύκη. Η μουσική διεύθυνση είναι της Γιασάνι Περινπαναγιαγκάμ, που παίζει ζωντανά μαζί με την τραγουδίστρια Σέρι Ντιούμπουα και τον κόντρα τενόρο Κιθ Παν.

Η παρτιτούρα ανακατεύει Λιστ, Σοπέν και Πέρσελ με Radiohead και ένα τραγούδι του Τζορτζ Χάρισον. Τα σκηνικά και τα κοστούμια της Σούτρα Γκίλμορ αποφεύγουν τον ρεαλισμό: μια σκάλα που κατεβαίνει από ψηλά, μια πύλη προς τον Κάτω Κόσμο μέσα σε φλόγες και καπνό, οθόνες τηλεόρασης. Επειδή το έργο γεννήθηκε μέσα στη Βασιλική Όπερα, δεν λείπουν τα πειράγματα προς τον κόσμο του μπαλέτου: στην πρώτη, χριστουγεννιάτικη εκδοχή του Λονδίνου ο «Καρυοθραύστης» έπαιζε στις οθόνες και ο Άδης μονολογούσε φορώντας τουτού.

Πώς το είδε η κριτική

Στην πρεμιέρα του 2022 ο Μάθιου Πάλουτς έγραψε στο Gramilano ότι κείμενο και κίνηση είναι εδώ αδιαχώριστα και ξεχώρισε την ερμηνεία της Χάνα Σέπερντ ως Μήδειας, ενώ βρήκε άκομψο τον μονόλογο που σατιρίζει το μπαλέτο. Στην επανάληψη του 2024 η Αμάντα Τζένινγκς στο Bachtrack το χαρακτήρισε «απαραίτητο θέαμα», σημειώνοντας ότι είναι περισσότερο θεατρικό έργο με χορευτικά ιντερμέτζα και ότι θα μπορούσε να είναι δέκα λεπτά συντομότερο. Η Ανιές Ιζρίν, στη γαλλική La Terrasse, μιλά για ένα «χορευμένο θέατρο» με λογοτεχνικές αναφορές, ψυχαγωγικό και ταυτόχρονα βαθιά προκλητικό για σκέψη.

Για τον Έλληνα θεατή το ενδιαφέρον είναι διπλό. Από τη μία, η «Μήδεια» είναι από τις τραγωδίες που ανεβαίνουν συνεχώς και στην ελληνική σκηνή, συχνά με έντονο χορευτικό και κινησιολογικό στοιχείο. Από την άλλη, το «Ruination» δείχνει πώς ένας χορογράφος έξω από την ελληνική παράδοση χρησιμοποιεί τον ευριπίδειο μύθο όχι ως μνημείο αλλά ως δικογραφία που μπορεί να ξανανοίξει.

Πηγές αναφοράς

La Terrasse, Agnès Izrine, « Ruination: The True Story of Medea»: Ben Duke revisite le mythe de Médée au Théâtre de la Ville, 22 Οκτωβρίου 2026

Théâtre de la Ville, «Ruination: The True Story of Medea – Ben Duke (reprise)» – επίσημη σελίδα της παράστασης

Théâtre de la Ville, «Focus Ben Duke» – πρόγραμμα του αφιερώματος, σεζόν 2026-27

Lost Dog, «Ruination» – επίσημη σελίδα της παραγωγής και συντελεστές

Gramilano, Matthew Paluch, «[Review] Ruination – Lost Dog's ho-ho-ho Medea show for Christmas», 24 Δεκεμβρίου 2022

Bachtrack, Amanda Jennings, «Lost Dog in Ben Duke's Ruination: essential viewing», 5 Δεκεμβρίου 2024

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.