«Ritual Traces»: τα ίχνη της τελετουργίας ανάμεσα στον παραδοσιακό και τον σύγχρονο χορό στο Ίδρυμα Κακογιάννης

Είκοσι τέσσερις χορευτές από δύο διαφορετικούς κινητικούς κόσμους –τον παραδοσιακό και τον σύγχρονο χορό– συναντιούνται στη σκηνή της οδού Πειραιώς για τέσσερις μόνο ημέρες, 3-4 και 10-11 Οκτωβρίου. Ο Γιώργος Λιάρος και η Φοίβη Χανιώτη υπογράφουν ένα χοροδραματικό εγχείρημα που ρωτά τι απομένει στο σώμα όταν το έθιμο τελειώσει.

Η ιδέα

Το ερώτημα πάνω στο οποίο χτίζεται το «Ritual Traces» είναι απλό και ταυτόχρονα βαθύ: τι μένει όταν μια τελετουργία ολοκληρώνεται; Ποια ίχνη αφήνει στη μνήμη, στην ταυτότητα, στον τρόπο που στεκόμαστε και κινούμαστε; Με αφετηρία στιγμιότυπα από έθιμα και τελετουργίες της ελληνικής λαϊκής παράδοσης, η παράσταση δεν επιχειρεί ούτε αναπαράσταση ούτε λαογραφική «βιτρίνα». Επιχειρεί να μεταφέρει τη μνήμη του δρώμενου στο σήμερα και να τη δοκιμάσει απέναντι σε μια άλλη κινητική γλώσσα.

Η δραματουργία κινείται ανάμεσα στο πραγματικό και το ονειρικό. Στο κέντρο της βρίσκεται ένας πρωταγωνιστής που ισορροπεί στο μεταίχμιο φωτός και σκιάς, γνώριμου και άγνωστου, αναζητώντας τη δική του ταυτότητα. Δίπλα του, διαρκώς παρούσα, μια αινιγματική βουβή μορφή, με την οποία αναπτύσσει έναν αόρατο αλλά ολοένα ισχυρότερο δεσμό. Είναι η ίδια η παράδοση που μεταμορφώνεται και τον μεταμορφώνει, ή ένα άγνωστο κομμάτι του εαυτού του; Οι δημιουργοί αφήνουν το ερώτημα ανοιχτό και το εμπιστεύονται στο σώμα, στον ρυθμό και στην εικόνα.

Δύο κινητικές γλώσσες σε διάλογο

Το ενδιαφέρον του εγχειρήματος βρίσκεται στη σύνθεση του θιάσου. Χορευτές με καταγωγή από τα χορευτικά συγκροτήματα και τη λαογραφική πρακτική μοιράζονται τη σκηνή με χορευτές του σύγχρονου χορού. Ο γεωμετρικός κύκλος, το βήμα που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και η συλλογικότητα του πανηγυριού έρχονται αντιμέτωπα με την ατομική, ανοιχτή στον αυτοσχεδιασμό κίνηση του σύγχρονου χορού. Η συνάντηση αυτή, όπως την περιγράφουν οι ίδιοι, άλλοτε οδηγεί σε σύγκρουση και άλλοτε σε συμπλήρωση, για να καταλήξει σε μια νέα, υβριδική μορφή τελετουργίας. Η επανάληψη –θεμελιώδης αρχή κάθε εθίμου– γίνεται εδώ εργαλείο μεταμόρφωσης: «κάθε φορά το ίδιο, αλλά ποτέ με τον ίδιο τρόπο».

Τη σκηνική απόδοση του παραδοσιακού χορού επιμελείται ο Γιώργος Λιάρος, καλλιτεχνικός διευθυντής της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας Έκφρασης και Πολιτισμού (ΕΛΕΤΕΠ), ο οποίος έχει υποστηρίξει δημόσια ότι η παράδοση, αν τη βλέπουμε μόνο ως μουσειακό έκθεμα, «μένει πίσω από το τζάμι». Δεν είναι η πρώτη του συνάντηση με τη σκηνή του Ιδρύματος Κακογιάννης: εκεί είχε παρουσιάσει το 2019 τον «Γκρίζο Έρωτα», μια πολυπρόσωπη παραγωγή με εξήντα χορευτές και ζωντανή μουσική. Τις χορογραφίες του σύγχρονου χορού υπογράφει η Φοίβη Χανιώτη, που συνυπογράφει τη χορευτική σύνθεση και χορεύει η ίδια στην παράσταση.

Ηχητικός άξονας της παράστασης είναι οι παραδοσιακές μελωδίες, σε ενορχήστρωση και διασκευή του Μανούσου Κλαπάκη. Τα κοστούμια, που αντλούν από τις τοπικές φορεσιές, συνομιλούν με τη λιτή, σχεδόν σκοτεινή σκηνογραφία της Ελίζας Μοσχοπούλου και τους έντονους χρωματικούς φωτισμούς των Σκαρλάτου Βασιλόπουλου και Δημήτρη Κουτά. Στη διανομή συμμετέχουν και τέσσερα παιδιά, σε διπλή διανομή.

Η ζήτηση είναι ήδη μεγάλη: η απογευματινή παράσταση της Κυριακής 11 Οκτωβρίου έχει εξαντληθεί, οπότε όσοι ενδιαφέρονται καλό είναι να κλείσουν θέση εγκαίρως για τις υπόλοιπες ημερομηνίες.

Συντελεστές

Σύλληψη – δημιουργία: Γιώργος Λιάρος

Χορευτική σύνθεση: Φοίβη Χανιώτη, Γιώργος Λιάρος

Επιμέλεια – χορογραφίες σύγχρονου χορού: Φοίβη Χανιώτη

Επιμέλεια σκηνικής απόδοσης παραδοσιακού χορού: Γιώργος Λιάρος

Μουσική ενορχήστρωση – διασκευή παραδοσιακών μελωδιών: Μανούσος Κλαπάκης

Σχεδιασμός φωτισμού: Σκαρλάτος Βασιλόπουλος, Δημήτρης Κουτάς

Σκηνογραφία: Ελίζα Μοσχοπούλου

Κοστούμια: Άγγελος Θεοδοσίου, Ελίζα Μοσχοπούλου, Αλεξάνδρα Φτούλη, Αχιλλέας Τσιάρας

Σκηνοθετική και κινητική επιμέλεια παιδιών: Ολυμπία Αγαλιανού

Φωνητική προετοιμασία: Δημήτρης Μαντζούρης

Βοηθός σκηνικής απόδοσης παραδοσιακού χορού: Ελένη Δουλαπτσή

Οργάνωση παραγωγής: Τζένη Ζιούλη

Φωτογραφίες: Γεωργιάννα Κιόση

Ερμηνεύουν: Αγγελική Κατσιμίχα, Αλίκη-Νεφέλη Μαυράκη, Άννα Βόλα, Αριάδνη Γεωργίου, Γιάννης Αρβανίτης, Γιάννης Παγώνης, Γιάννης Τασιόπουλος, Γιώργος Δημητρόπουλος, Γιώργος Κατσίκας, Δανάη Τσάκωνα, Δημήτρης Τράπαλης, Έλενα Τριανταφυλλίδη, Εύα Σκαφτούρου, Θεοδόσης Λειβαθηνός, Κατερίνα Παππά, Κωνσταντίνα Καλλιαντάση, Κωνσταντίνος Οικονομόπουλος, Μάριος Κωστάκης, Μυρτώ Μισυρλή, Ναυσικά Χρυσοπούλου, Νεφέλη Κλειτσάκη, Σοφία Αδάμη, Σοφία Πετρολιάγκη, Φοίβη Χανιώτη.

Παιδιά (διπλή διανομή): Λεωνίδας Λάτσης, Χρύσα Ντάκα, Θάνος Σούλας, Άννα Βασίλεβα.

Πρακτικές πληροφορίες

Χώρος: Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, Ταύρος, 177 78 Αθήνα

Ημερομηνίες και ώρες: Σάββατο 3 Οκτωβρίου, 21:00· Κυριακή 4 Οκτωβρίου, 18:30 και 21:00· Σάββατο 10 Οκτωβρίου, 18:30 και 21:00· Κυριακή 11 Οκτωβρίου, 18:30 (εξαντλημένη)

Διάρκεια: 70 λεπτά

Εισιτήρια: 20 € – 25 €

Προπώληση: ticketplus.gr, τηλ. 210 881 7072· Ταμείο Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, τηλ. 210 341 8550

Πληροφορίες: www.mcf.gr/el/ritual-traces/