SEDA 2026 πέντε δημιουργοί διεκδικούν χώρο στον ευρωπαϊκό χορό

Στις 17 Νοεμβρίου 2026, στη Λισαβόνα, θα ανακοινωθεί ο νικητής του Salavisa European Dance Award, με χρηματικό έπαθλο 150.000 ευρώ και δυνατότητα παρουσίασης έργων σε ένα δίκτυο ευρωπαϊκών σκηνών. Η φετινή πεντάδα φέρνει στο προσκήνιο τη διαφορετικότητα των σωμάτων, την προσβασιμότητα και τις πολιτισμικές εμπειρίες που διαμορφώνουν τη σύγχρονη χορογραφία.

Μια διάκριση που συνδέεται με τις σκηνές

Το SEDA οργανώνεται με πρωτοβουλία του Ιδρύματος Calouste Gulbenkian και τη συμμετοχή οκτώ ακόμη ευρωπαϊκών φορέων. Η δεύτερη απονομή του πλησιάζει με φιναλίστ τους Chiara Bersani, Dan Daw, Jefta van Dinther, Lukas Avendaño και Mamela Nyamza. Η επιλογή έχει ήδη ανακοινωθεί από τους διοργανωτές· η απόφαση για τον νικητή παραμένει εκκρεμής.

Το βραβείο απευθύνεται σε καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο, με καλλιτεχνική ωριμότητα και χωρίς αυστηρό ηλικιακό όριο, των οποίων η δουλειά χρειάζεται ευρύτερη αναγνώριση στο ευρωπαϊκό κύκλωμα. Μαζί με την οικονομική ενίσχυση προβλέπεται η δυνατότητα παρουσίασης έργων στους συνεργαζόμενους οργανισμούς. Η σύνδεση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για μια τέχνη που εξαρτάται από τις συνθήκες παραγωγής, τις περιοδείες και τη συνάντηση με διαφορετικά κοινά.

Πέντε διαφορετικές αφετηρίες

Η Ιταλίδα Chiara Bersani εξετάζει την πολιτική του σώματος και την πρόσβαση των ανάπηρων καλλιτεχνών στις παραστατικές τέχνες. Η πρακτική της δίνει βάρος στη διάρκεια και στην προσοχή, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την ταχύτητα και τη συμβατική δεξιοτεχνία. Ο Αυστραλός Dan Daw, ιδρυτής της βρετανικής Dan Daw Creative Projects, συνδέει χορό, θέατρο και ακτιβισμό με τη δημιουργία προσβάσιμων διεθνών παραγωγών και την αλλαγή των θεσμικών συνθηκών για ανάπηρους καλλιτέχνες και θεατές.

Ο Ολλανδοσουηδός Jefta van Dinther διερευνά το ανθρώπινο σώμα σε σχέση με την κοινότητα, το περιβάλλον και άλλες μορφές ζωής. Ο Μεξικανός Lukas Avendaño συνδυάζει χορό, τελετουργία και ανθρωπολογία, αντλώντας από τη muxeidad, το κοινωνικό και έμφυλο σύστημα των Ζαποτέκων. Η Νοτιοαφρικανή Mamela Nyamza φέρνει στη χορογραφική της έρευνα τον φεμινισμό, την πολιτική του σώματος και την κριτική των αποικιακών κληρονομιών.

Διαβάζοντας μαζί αυτές τις διαδρομές, διακρίνεται ένα κοινό ερώτημα: ποιος αποκτά πρόσβαση στη σκηνή και ποιος καθορίζει τα κριτήρια της καλλιτεχνικής αξίας; Η συνύπαρξή τους στη λίστα των φιναλίστ προσφέρεται ως αφορμή για αυτή τη συζήτηση, χωρίς να εξαλείφει τις ουσιαστικές διαφορές ανάμεσα στις πρακτικές τους.

Η συνέχεια της πρώτης απονομής

Την τελική κρίση αναλαμβάνουν οι Ilgaz Gurur Ertem, La Ribot και River Lin. Το δίκτυο της διοργάνωσης εκτείνεται από το Dansehallerne της Κοπεγχάγης και το Tanzquartier Wien έως το Sadler’s Wells του Λονδίνου και το Mercat de les Flors της Βαρκελώνης. Το SEDA δημιουργήθηκε το 2023 στη μνήμη του Πορτογάλου χορευτή, δασκάλου και καλλιτεχνικού διευθυντή Jorge Salavisa.

Στην πρώτη απονομή, το 2024, το βραβείο μοιράστηκαν η Dorothée Munyaneza και ο Idio Chichava. Ο Chichava επιστρέφει φέτος με το «Dzudza», πριν από την τελετή, στο πλαίσιο του Alkantara Festival. Η χορογραφία αντλεί από την ατμόσφαιρα της αγοράς Xiquelene, στα περίχωρα του Μαπούτο, μεταφέροντας στη σκηνή ρυθμούς και συλλογική ενέργεια της αστικής ζωής. Έτσι, η βραδιά συνδέει την αναγνώριση του προηγούμενου κύκλου με την επόμενη επιλογή του θεσμού.

Πηγές αναφοράς

Calouste Gulbenkian Foundation — το βραβείο και οι φιναλίστ

Calouste Gulbenkian Foundation — τρέχον πρόγραμμα της 17ης Νοεμβρίου

Dansehallerne — καλλιτεχνικά προφίλ και κριτική επιτροπή

Tanzquartier Wien — η επιλογή των φιναλίστ του 2026

Joint Adventures — το ευρωπαϊκό δίκτυο και η πρώτη απονομή

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.