Φαύνος, Πετρούσκα, Ιεροτελεστία: το Μπαλέτο της Όπερας της Ρώμης ξαναδιαβάζει τα Ρωσικά Μπαλέτα με Ρόμπινς, Γκέκε και Μπάους

Τρία έργα που γεννήθηκαν από τον κόσμο του Ντιαγκίλεφ, σε τρεις εντελώς διαφορετικές ματιές του 20ού και του 21ου αιώνα: από την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, το Μπαλέτο της Όπερας της Ρώμης ανεβάζει στο Teatro Costanzi το «Απομεσήμερο ενός φαύνου» του Τζερόμ Ρόμπινς, την «Πετρούσκα» του Μάρκο Γκέκε και την «Ιεροτελεστία της Άνοιξης» της Πίνα Μπάους.

Το πρόγραμμα, με τον Αμερικανό Άντριου Λίτον στο πόντιουμ της ορχήστρας του θεάτρου, είναι το δεύτερο τρίπτυχο σύγχρονου χορού της σεζόν 2025/26 και, όπως σημειώνει το ιταλικό Gramilano, λειτουργεί ως φόρος τιμής στα Ρωσικά Μπαλέτα (Ballets Russes). Η σύνδεση δεν είναι θεματική αλλά ιστορική: και οι τρεις παρτιτούρες γράφτηκαν ή χορεύτηκαν για πρώτη φορά από τον θίασο του Σεργκέι Ντιαγκίλεφ στο Παρίσι, ανάμεσα στο 1911 και το 1913, και ο Βασλάβ Νιζίνσκι βρισκόταν στο κέντρο και των τριών. Ήταν ο πρώτος Πετρούσκα στη χορογραφία του Μιχαήλ Φοκίν, ο ίδιος χορογράφησε τον «Φαύνο» πάνω στο πρελούδιο του Ντεμπισί και, έναν χρόνο αργότερα, την «Ιεροτελεστία» του Στραβίνσκι που προκάλεσε τον γνωστό σάλο στο Théâtre des Champs-Élysées.

Η βραδιά ανοίγει με τον «Φαύνο» του Ρόμπινς, ένα ντουέτο που ο Αμερικανός χορογράφος έφτιαξε το 1953 για το New York City Ballet. Ο μυθικός φαύνος του Νιζίνσκι γίνεται εδώ ένας νεαρός χορευτής σε αίθουσα πρόβας, που ξυπνά, τεντώνεται και βλέπει να μπαίνει μια κοπέλα· οι δυο τους κοιτάζονται συνεχώς στον «καθρέφτη», που είναι η πλατεία. Το σκηνικό και οι φωτισμοί είναι της Τζιν Ρόζενταλ και τα κοστούμια της Αϊρίν Σάραφ. Η ομάδα της Ρώμης είχε να το χορέψει από το 2004. Στους ρόλους εναλλάσσονται η Μαριάννα Σουριάνο με τον Αντρέα Ντ’Οτάβιο και η Έλενα Μπιντίνι με τον Τζάκομο Καστελάνα (5, 7 και 8 Νοεμβρίου).

Ακολουθεί η «Πετρούσκα» του Μάρκο Γκέκε, που ο Γερμανός χορογράφος δημιούργησε το 2016 για το Ballett Zürich. Ο Γκέκε κρατά τους βασικούς χαρακτήρες του παλιού λαϊκού θεάτρου κούκλας, τον Πετρούσκα, τη Μπαλαρίνα, τον Αράπη και τον Μάγο, αλλά τους μεταφέρει στη δική του κινησιολογία: νευρικά, κοφτά χέρια, κορμοί που τρέμουν, ένα λεξιλόγιο που μοιάζει περισσότερο με εσωτερικό σπασμό παρά με αφήγηση. Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Μιχαέλα Σπρίνγκερ και τους φωτισμούς ο Ούντο Χάμπερλαντ. Τον ρόλο του τίτλου μοιράζονται ο Τζάκομο Καστελάνα και ο Λούκα Τζοβανέτι (5 και 7 Νοεμβρίου), με τη Φεντερίκα Μαΐνε ως Μπαλαρίνα, τον Αλέσιο Ρέτσα ως Αράπη και τον Κλαούντιο Κοτσίνο ως Μάγο.

Το βάρος της βραδιάς πέφτει όμως στο τέλος. Η «Ιεροτελεστία» της Πίνα Μπάους, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Βούπερταλ το 1975, είναι από τις λίγες εκδοχές του έργου που έχουν περάσει στο ρεπερτόριο μεγάλων κλασικών σχημάτων, με τη σκηνή στρωμένη με χώμα, το σκηνικό και τα κοστούμια του Ρολφ Μπόρτσικ και το κόκκινο φόρεμα που περνά από χέρι σε χέρι ώσπου να βρει την Εκλεκτή. Το Μπαλέτο της Όπερας της Ρώμης το πρωτοχόρεψε το καλοκαίρι του 2025 στο υπαίθριο φεστιβάλ των Θερμών του Καρακάλα, σε συμπαραγωγή με το Ίδρυμα Πίνα Μπάους· τώρα το έργο μπαίνει για πρώτη φορά στη σκηνή του Costanzi. Την αναβίωση έκαναν η Κλεμεντίν Ντελουί και ο Χόρχε Πουέρτα Αρμέντα, πρώην χορευτές του Tanztheater Wuppertal, σε συνεργασία με την Ελεονόρα Αμπανιάτο, διευθύντρια της ομάδας, και τον Νταμιάνο Οτάβιο Μπίτζι. Στη διανομή των 32 χορευτών συμμετέχει και η ετουάλ Ρεμπέκα Μπιάνκι.

Η Αμπανιάτο, πρώην ετουάλ του Μπαλέτου της Όπερας του Παρισιού, διευθύνει το μπαλέτο της Ρώμης από το 2015 και έχει στρέψει συστηματικά το ρεπερτόριο προς τον σύγχρονο χορό, χωρίς να εγκαταλείπει τα μεγάλα κλασικά. Το τρίπτυχο αυτό δείχνει καθαρά τη γραμμή της: ένα νεοκλασικό αμερικανικό έργο, ένας σύγχρονος Ευρωπαίος χορογράφος και ένα έργο-σταθμός του χοροθεάτρου, όλα δεμένα με μια κοινή μουσική και ιστορική ρίζα.

Η Μπάους έχει αυτές τις μέρες και δεύτερη ιταλική παρουσία. Στο Μιλάνο, η Σκάλα φιλοξενεί έως τις 22 Νοεμβρίου, στο φουαγιέ Ridotto dei Palchi, έκθεση φωτογραφιών από το αρχείο του Ιδρύματος Πίνα Μπάους αφιερωμένη στην «Ιεροτελεστία», με λήψεις, μεταξύ άλλων, του Ρολφ Μπόρτσικ και της Ούλι Βάις. Για όποιον βρεθεί στην Ιταλία το επόμενο δεκαπενθήμερο, τα δύο γεγονότα συμπληρώνουν το ένα το άλλο.

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.