«Λίμνη των κύκνων» στο Άμστερνταμ: το Εθνικό Μπαλέτο της Ολλανδίας ανάμεσα στην εκδοχή του Ρούντι φαν Ντάντσιχ και ένα ρεμίξ για το Amsterdam Dance Event

Εκατόν πενήντα χρόνια μετά τη σύνθεση της μουσικής του Τσαϊκόφσκι, το Εθνικό Μπαλέτο της Ολλανδίας γιορτάζει τη «Λίμνη των κύκνων» με δύο εντελώς διαφορετικούς τρόπους. Στην Κεντρική Σκηνή της Εθνικής Όπερας και Μπαλέτου στο Άμστερνταμ παίζεται ως τις 8 Νοεμβρίου η εκδοχή του Ρούντι φαν Ντάντσιχ, ενώ στο Gashouder, ένα παλιό δοχείο αερίου που έγινε χώρος συναυλιών, το έργο συναντήθηκε με το hip hop και την ηλεκτρονική μουσική.

Η δεύτερη βραδιά ήταν ένα μοναδικό γεγονός: το «Swan Lake Remixed for ADE» προγραμματίστηκε για την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου ως εναρκτήρια εκδήλωση του Amsterdam Dance Event, του μεγάλου φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής της πόλης, που φέτος κλείνει τριάντα χρόνια. Οι δύο ωριαίες παραστάσεις, με το κοινό όρθιο σε ανοιχτό χώρο, είχαν εξαντληθεί από νωρίς. Οι διοργανωτές τη συνέδεσαν με τρεις επετείους: τα 150 χρόνια της «Λίμνης» το 2027, τα δέκα χρόνια συνεργασίας του Εθνικού Μπαλέτου με την ομάδα ISH Dance Collective και τα 25 χρόνια του γραφείου παραγωγής XSAGA.

Η σύνδεση του κλασικού μπαλέτου με την κουλτούρα των κλαμπ δεν είναι καινούργια για το Άμστερνταμ. Το Εθνικό Μπαλέτο και η ISH, μια ομάδα που ανακατεύει street dance, ακροβατικά και θέατρο, έχουν ήδη συνεργαστεί σε δύο παραγωγές, το «GRIMM» και το «Dorian». Αυτή τη φορά τη σκηνοθεσία υπέγραψαν μαζί ο Ερνστ Μάισνερ, ο νέος διευθυντής του Εθνικού Μπαλέτου, και ο Μάρκο Χέρις, καλλιτεχνικός διευθυντής της ISH. Τη μουσική, μια ηλεκτρονική ανάγνωση του Τσαϊκόφσκι, έγραψε ο Ρικ Ρόνερ, τα φώτα και τα βίντεο ο Μπεν Κρέουκνιτ και τα κοστούμια ο Όλιβερ Χάλερ. Στη σκηνή βρέθηκαν τριάντα πέντε χορευτές του Εθνικού Μπαλέτου, ανάμεσά τους οι Σαλομέ Λεβερασβίλι, Τίμοθι φαν Πούκε και Γκιόργκι Ποτσχισβίλι, μαζί με μέλη του σώματος μπαλέτου και της Junior Company, δώδεκα performers της ISH και καλεσμένοι από άλλους χώρους του χορού, όπως ο Αχμάντ Τζούντεχ. Σύμφωνα με την ISH, το έργο ξαναπιάνει τα βασικά μοτίβα της «Λίμνης», τη λαχτάρα, την ελευθερία, τον πειρασμό και τη σύγκρουση φωτός και σκοταδιού, και ρωτά τι σημαίνουν σήμερα.

Για τον Μάισνερ η βραδιά είχε και συμβολικό βάρος. Ανέλαβε τη διεύθυνση του Εθνικού Μπαλέτου την 1η Αυγούστου 2026, διαδεχόμενος τον Τεντ Μπράντσεν. Έχει χορέψει με το Βασιλικό Μπαλέτο του Λονδίνου (2000–2010) και με το Εθνικό Μπαλέτο της Ολλανδίας (2010–2013), ενώ για δεκατρία χρόνια διηύθυνε τη Junior Company, το νεανικό σχήμα της ομάδας, και από το 2018 την Ακαδημία της. Η συνεργασία με την ISH, με χορευτές από το hip hop και τον κλασικό χορό στην ίδια σκηνή, ταιριάζει με τη δουλειά που έκανε στο πεδίο της εκπαίδευσης.

Η «Λίμνη» του Φαν Ντάντσιχ

Στην Κεντρική Σκηνή, το Εθνικό Μπαλέτο ανεβάζει την παραγωγή που έχει ταυτιστεί με την ομάδα εδώ και σχεδόν σαράντα χρόνια. Ο Ρούντι φαν Ντάντσιχ (1933–2012), επί χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Μπαλέτου, τη δημιούργησε το 1988, πάνω στη χορογραφία των Μάριους Πετιπά και Λεβ Ιβάνοφ, με τη συμβολή του Τουρ φαν Σάικ, που σχεδίασε και τα σκηνικά και τα κοστούμια. Η πρεμιέρα δόθηκε στις 31 Μαρτίου 1988 στο Muziektheater του Άμστερνταμ, με την Αλεξάντρα Ράντιους και τον Άλαν Λαντ στους πρώτους ρόλους. Ήταν η τρίτη ολοκληρωμένη «Λίμνη» της ομάδας, μετά από εκείνες του 1965 και του 1973. Σύμφωνα με το πρόγραμμα της παράστασης, οι κριτικοί τη δέχτηκαν αρχικά με επιφυλάξεις, που μαλάκωσαν από σειρά σε σειρά παραστάσεων. Περισσότερα από τριακόσια από τα αρχικά κοστούμια χρησιμοποιούνται ακόμη.

Ο Φαν Ντάντσιχ στηρίχτηκε στη μουσική αλλά και στις επιστολές και τα ημερολόγια του Τσαϊκόφσκι. Διάβασε την ιστορία ενός νέου που οφείλει να παντρευτεί και δεν μπορεί ως καθρέφτη της ζωής του ίδιου του συνθέτη και έδωσε μεγαλύτερο βάρος στον Ζίγκφριντ. Ο πρίγκιπας γιορτάζει τα δεκαοχτώ του χρόνια, η μητέρα του τον πιέζει να διαλέξει νύφη και να αναλάβει τον θρόνο, εκείνος νιώθει πιο κοντά στη φύση και στους χωρικούς παρά στην αυλή. Δίπλα του υπάρχει ένας ρόλος που δεν συναντάμε στις περισσότερες εκδοχές, ο φίλος του Αλέξανδρος, που τον συνοδεύει στο δάσος. Στο τέλος ο Ζίγκφριντ αψηφά τον Ρόθμπαρτ και πνίγεται στη λίμνη. Ο Αλέξανδρος βρίσκει το σώμα του, και τα ιδανικά του πρίγκιπα, όπως σημειώνει το πρόγραμμα, συνεχίζουν να ζουν μέσα από τον φίλο του.

Η παραγωγή έχει ταξιδέψει και εκτός Ολλανδίας: την ίδια εκδοχή έχει στο ρεπερτόριό της η Κρατική Όπερα της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη. Στο Άμστερνταμ διευθύνει ο Φαϊσάλ Καρουί την Ορχήστρα Μπαλέτου της Ολλανδίας (Het Balletorkest), ενώ μαθητές της Ακαδημίας του Εθνικού Μπαλέτου χορεύουν τα παιδιά του χωριού στην πρώτη πράξη. Στις αφίσες της σειράς πρωταγωνιστεί η πρίμα μπαλαρίνα Γιουανγιουάν Τζανγκ, που ξεκίνησε από την παραδοσιακή κινεζική σχολή, ήρθε στο Άμστερνταμ το 2014 μετά από ένα χρυσό μετάλλιο σε διαγωνισμό στη Νότια Αφρική και ανέβηκε όλη την ιεραρχία της ομάδας ως το 2024. Οι διανομές ανά παράσταση ανακοινώνονται στην ιστοσελίδα της Εθνικής Όπερας και Μπαλέτου και μπορεί να αλλάξουν.

Η σειρά συνεχίζεται τον Απρίλιο του 2027, τη χρονιά της επετείου, ενώ από τις 9 Δεκεμβρίου η ομάδα περνά στη «Σταχτοπούτα» του Κρίστοφερ Γουίλντον.

Πηγές αναφοράς

Amsterdam Dance Event, «Swan Lake Remixed for ADE by Dutch National Ballet and ISH Dance Collective one of the cultural opening events of Amsterdam Dance Event at Gashouder», 18 Αυγούστου 2026

Dutch National Opera & Ballet, «Swan Lake – Dutch National Ballet 2026–2027» – επίσημη σελίδα παραγωγής

Dutch National Opera & Ballet, «Swan Lake – Performance information» – ψηφιακό πρόγραμμα παράστασης

Het Balletorkest, «Het Zwanenmeer» – πρόγραμμα παραστάσεων

ISH Dance Collective, «Swan Lake Remixed for ADE» – σελίδα παραγωγής

Dutch National Opera & Ballet, «Ernst Meisner» – βιογραφικό

Dutch National Opera & Ballet, «YuanYuan Zhang» – βιογραφικό

Magyar Állami Operaház, «Swan Lake – Rudi van Dantzig / Toer van Schayk / Pyotr Ilyich Tchaikovsky» – σελίδα παραγωγής

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.