«Carpathia»: ο Έντουαρντ Κλουγκ γυρίζει τον Δράκουλα πίσω στα Καρπάθια, με το Βαυαρικό Κρατικό Μπαλέτο

Ο Δράκουλας έχει περάσει από το μυθιστόρημα στο βουβό σινεμά, από εκεί στον Χέρτσογκ και στις αμέτρητες εκδοχές της ποπ κουλτούρας. Ο Ρουμάνος χορογράφος Έντουαρντ Κλουγκ θέλει να τον ξεγυμνώσει από όλα αυτά και να τον επιστρέψει στον τόπο από όπου ξεκίνησε ο θρύλος.

Το «Carpathia – Der Mythos der Untoten» («Ο μύθος των απέθαντων») είναι νέο ολοβράδυνο έργο που ο Κλουγκ δημιουργεί για το Βαυαρικό Κρατικό Μπαλέτο (Bayerisches Staatsballett) και κάνει παγκόσμια πρεμιέρα στις 25 Νοεμβρίου στο Nationaltheater του Μονάχου, με πρωτότυπη μουσική του Σλοβένου συνθέτη Μίλκο Λάζαρ. Είναι από τις μεγαλύτερες νέες δημιουργίες της χρονιάς στη γερμανόφωνη σκηνή και η κεντρική νέα παραγωγή του Μπαλέτου του Μονάχου για το φθινόπωρο.

Ο Στόκερ, ο Μουρνάου και ο Χέρτσογκ

Αφετηρία είναι το «Δράκουλας» του Μπραμ Στόκερ (1897), το επιστολικό μυθιστόρημα που έστησε τον σύγχρονο μύθο του βρικόλακα. Η υπόθεση, όπως τη δίνει η Κρατική Όπερα της Βαυαρίας, ακολουθεί τη γνωστή γραμμή: ένας κόμης από την Τρανσυλβανία θέλει να αγοράσει κτήμα στην Αγγλία, ένας νεαρός Άγγλος δικηγόρος ταξιδεύει ως το κάστρο του, ανακαλύπτει ότι ο οικοδεσπότης του είναι απέθαντος και γλιτώνει με ένα σημάδι από δάγκωμα. Όταν επιστρέφει, βρίσκει τη γυναίκα του κι εκείνη στην επιρροή των σκοτεινών δυνάμεων· ο κόμης περνά στην Αγγλία και νικιέται μόνο ύστερα από μεγάλο αγώνα, ώστε οι επιζώντες να κάνουν μια νέα αρχή.

Το θέατρο σημειώνει ότι η παραγωγή συνομιλεί και με δύο σταθμούς του κινηματογράφου: τον «Νοσφεράτου» του Φρίντριχ Βίλχελμ Μουρνάου (1922), την ταινία του γερμανικού εξπρεσιονισμού που έδωσε στον βρικόλακα τη σκιά του στη σκάλα, και τη μεταφορά του Βέρνερ Χέρτσογκ (1979). Η επιλογή έχει νόημα για ένα μπαλέτο: και στις δύο ταινίες ο τρόμος περνά πρώτα από το σώμα, από τη στάση, το βάδισμα και τη σιωπή, και πολύ λιγότερο από τα λόγια. Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που ο Δράκουλας ανεβαίνει στις μύτες: το Βασιλικό Μπαλέτο του Γουίνιπεγκ είχε τη δική του εκδοχή σε χορογραφία του Μαρκ Γκόντεν, την οποία ο Καναδός σκηνοθέτης Γκάι Μάντιν μετέτρεψε το 2002 σε ασπρόμαυρη ταινία με αισθητική βουβού κινηματογράφου.

Πίσω στα βουνά, μακριά από την εικονογραφία του τρόμου

Ο Κλουγκ δεν θέλει να ξαναδιηγηθεί τον Στόκερ σκηνή προς σκηνή. Σύμφωνα με την παρουσίαση της Κρατικής Όπερας, ο χορογράφος, που κατάγεται από την Τρανσυλβανία, αφήνει κατά μέρος την εμπορική εικονογραφία των απέθαντων και γυρίζει τον μύθο στις ρίζες του στα Καρπάθια: στις αρχαϊκές τελετουργίες, στον κυκλικό χρόνο της υπαίθρου, σε μια προνεωτερική αίσθηση του ιερού. Το έργο στήνεται ως διαδοχή τελετουργικών καταστάσεων μεταμόρφωσης, με κέντρο ένα ρήγμα στην ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και σε μια ιερή τάξη. Η αθανασία παρουσιάζεται ως βάρος και όχι ως δύναμη, και το κακό δεν είναι ένας χαρακτήρας αλλά η συνέπεια αυτής της απώλειας. Τόπος του ρήγματος είναι το σώμα των χορευτών.

Η μουσική έχει γραφτεί ειδικά για την παράσταση. Ο Μίλκο Λάζαρ, πιανίστας και τσεμπαλίστας που κινείται ανάμεσα στη σύγχρονη κλασική μουσική και την τζαζ, συνεργάζεται με τον Κλουγκ από το 2008 και, σύμφωνα με το βιογραφικό του, έχουν ανεβάσει μαζί περισσότερα από είκοσι μπαλέτα, ανάμεσά τους το «Φάουστ» για το Μπαλέτο της Ζυρίχης (2018) και το «Ο Μαέστρος και η Μαργαρίτα» για τα Μπαλέτα Μπολσόι (2021). Εδώ, όπως αναφέρει το θέατρο, η παρτιτούρα του δεν ντύνει απλώς τη δράση αλλά «μετρά» τον χρόνο ως παλμό και ανάσα. Τη μουσική διεύθυνση έχει ο Σίμον Κρέτσιτς, τα σκηνικά ο Μάρκο Γιάπελ, τα κοστούμια ο Λέο Κούλας, τους φωτισμούς ο Τόμαζ Πρέμζλ και τα βίντεο ο Ροκ Πρέντιν, μια ομάδα που συνεργάζεται συχνά με τον χορογράφο. Η διανομή δεν είχε ανακοινωθεί δημόσια ως τη στιγμή της σύνταξης.

Ένας χορογράφος από το Μάριμπορ

Ο Έντουαρντ Κλουγκ γεννήθηκε το 1973 στο Μπεϊούς της Ρουμανίας και σπούδασε κλασικό χορό στο Κλουζ-Νάποκα. Το 1991 πήγε στο Σλοβενικό Εθνικό Θέατρο του Μάριμπορ ως πρώτος χορευτής, έφτιαξε εκεί το πρώτο του μπαλέτο το 1996 και το 2003 ανέλαβε τη διεύθυνση του Μπαλέτου του Μάριμπορ. Το «Radio and Juliet» (2005), ο Ρωμαίος και η Ιουλιέτα του πάνω σε τραγούδια των Radiohead, τον έκανε γνωστό διεθνώς, και από τότε έχει δουλέψει για το Μπαλέτο της Στουτγκάρδης, το Μπαλέτο της Ζυρίχης, το Nederlands Dans Theater και τα Μπαλέτα Μπολσόι, όπου υπογράφει και μια νέα εκδοχή της «Πετρούσκα» του Στραβίνσκι. Για το «Handman», που δημιούργησε για το NDT 2, τιμήθηκε με το βραβείο Benois de la Danse.

Το «Carpathia» μπαίνει σε μια σεζόν όπου το Βαυαρικό Κρατικό Μπαλέτο, υπό τη διεύθυνση του Λοράν Ιλέρ, κινείται ανάμεσα στο ρεπερτόριο και τις νέες δημιουργίες: η χρονιά άνοιξε με την «Κυρία με τις καμέλιες» του Τζον Νόιμαϊερ, ο ίδιος ο Ιλέρ ετοιμάζει για τη νέα χρονιά τη δική του «Ζιζέλ», ενώ τον Απρίλιο η ομάδα θα χορέψει το «Ορφέας και Ευρυδίκη» της Πίνα Μπάους. Μέσα σε αυτό το πρόγραμμα, το έργο του Κλουγκ είναι η μεγάλη παγκόσμια πρεμιέρα της σεζόν για το Μόναχο.

Πηγές αναφοράς

tanznetz.de, «Premieren im November 2026» – μηνιαίος κατάλογος πρεμιερών

Bayerische Staatsoper, «C A R P A T H I A – The Myth of the Undead» – επίσημη σελίδα της παραγωγής

Bayerische Staatsoper, «Carpathia – Der Mythos von den Untoten» – σύστημα κρατήσεων (τιμές και ώρες)

in-muenchen.de, «Carpathia – Der Mythos der Untoten» – σελίδα εκδήλωσης και συντελεστές

concerti.de, «Carpathia – Der Mythos der Untoten» – σελίδα εκδήλωσης

Das gelbe Heft, MZ, «Spielzeit 2026/27 des Bayerischen Staatsballetts: Die Höhepunkte», 8 Αυγούστου 2026

Dansportalen, Marie Louise Waldenström, «New version of Petrushka at Bolshoi – meet choreographer Edward Clug», 1 Ιουλίου 2019

Εθνική Λυρική Σκηνή, «Milko Lazar» – βιογραφικό

Wikipedia, «Edward Clug» – βιογραφικό

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.