Η Όπερα του Παρισιού «εξάγει» τη γαλλική σχολή του μπαλέτου: νέο τμήμα διεθνών συνεργασιών, με πρότυπο τη σχολή χορού του Σαντιάγο της Χιλής

Η Όπερα του Παρισιού «εξάγει» τη γαλλική σχολή του μπαλέτου: νέο τμήμα διεθνών συνεργασιών, με πρότυπο τη σχολή χορού του Σαντιάγο της Χιλής
Η Λορ Μιρέ, ειδική της Όπερας του Παρισιού, διδάσκει στη Σχολή — © Αρχείο Teatro Municipal de Santiago

Η Όπερα του Παρισιού, που έχει στους κόλπους της την παλαιότερη σχολή χορού του κόσμου, βγάζει πλέον στο εξωτερικό όχι μόνο τις παραστάσεις της αλλά και τον τρόπο με τον οποίο διδάσκει το κλασικό μπαλέτο. Στις 16 Νοεμβρίου ανακοίνωσε τη δημιουργία τμήματος «πολιτιστικής μηχανικής», που θα προσφέρει σε θέατρα και σχολές άλλων χωρών εκπαίδευση, συμβουλευτική και πιστοποίηση σχολών χορού που ακολουθούν τη γαλλική μέθοδο.

Το νέο τμήμα δεν ξεκινά από το μηδέν. Το πρότυπό του είναι μια συνεργασία που τρέχει ήδη από το 2023 με τη Σχολή Μπαλέτου του Δημοτικού Θεάτρου του Σαντιάγο (Teatro Municipal de Santiago), της κύριας σκηνής όπερας και χορού της Χιλής. Μέσα σε τρία χρόνια, η σχολή αυτή έγινε ένα είδος εργαστηρίου για το πώς ταξιδεύει μια παράδοση διδασκαλίας που, όπως λένε οι ίδιοι οι Γάλλοι, περνά από δάσκαλο σε μαθητή σχεδόν αποκλειστικά προφορικά.

Τι προσφέρει το νέο τμήμα

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Όπερας, το τμήμα στηρίζεται σε ένα προσωπικό άνω των 1.500 ανθρώπων και σχεδόν 180 διαφορετικών ειδικοτήτων: χορευτές, τραγουδιστές, μουσικοί, δάσκαλοι, τεχνικοί σκηνής, αλλά και ράφτες, καπελάδες, κεντήστρες και περουκιέρηδες των εργαστηρίων της. Η προσφορά χωρίζεται σε τέσσερις άξονες: προγράμματα εκπαίδευσης για μαθητές, δασκάλους και επαγγελματίες στον χορό, την όπερα, τις τέχνες της σκηνής και τα τεχνικά επαγγέλματα· συμβουλευτική σε πολιτιστικούς οργανισμούς για την οργάνωση, τη διοίκηση και την αναζήτηση νέων εσόδων· γκαλά, εκθέσεις κοστουμιών και άλλες εκδηλώσεις· και, τέλος, συνεργασίες για τη στήριξη και την πιστοποίηση σχολών χορού, με ανάπτυξη προγράμματος σπουδών, εκπαίδευση δασκάλων και διαπίστευση με βάση τη γαλλική μέθοδο.

Ο τελευταίος άξονας είναι και ο πιο ενδιαφέρων για τον κόσμο του χορού. Για πρώτη φορά η Όπερα του Παρισιού δηλώνει ότι μπορεί να βάλει τη σφραγίδα της σε σχολές εκτός Γαλλίας. Τα κριτήρια της πιστοποίησης, η διαδικασία, το κόστος για τις σχολές και το πόσες θα μπορούσαν να ενταχθούν δεν έχουν ανακοινωθεί δημόσια.

«Ο καλύτερος τρόπος για να διατηρηθούν αυτές οι τεχνογνωσίες είναι να τις γνωρίσουν όσο το δυνατόν περισσότεροι», σημειώνει ο γενικός διευθυντής της Όπερας Αλεξάντερ Νιφ. Σε δηλώσεις του στους New York Times, όπως τις μετέφερε η χιλιανή El Mostrador, εξήγησε ότι η γαλλική τεχνική μεταδίδεται ολόκληρη προφορικά και γι’ αυτό είναι εύθραυστη· όσο περισσότεροι την κατέχουν, τόσο πιο σταθερή γίνεται για το μέλλον. Χαρακτήρισε επίσης τέτοιες συνεργασίες εργαλείο πολιτιστικής διπλωματίας.

Το παράδειγμα του Σαντιάγο

Η συμφωνία με το Δημοτικό Θέατρο του Σαντιάγο υπογράφηκε την άνοιξη του 2023, για τρία χρόνια, και το 2026 ανανεώθηκε για άλλα τρία, ως το 2028. Το αίτημα ήρθε από τη χιλιανή πλευρά: η γενική διευθύντρια του θεάτρου Κάρμεν Γκλόρια Λαρένας ζήτησε από την Όπερα να βοηθήσει στη διδασκαλία της γαλλικής μεθόδου και στην ανασυγκρότηση της σχολής, με στόχο να γίνει σημείο αναφοράς για τη Νότια Αμερική. Η σχολή ιδρύθηκε το 1960 από την Ιρένα Μίλοβαν και σήμερα τη διευθύνει η Μακαρένα Μοντεσίνο.

Κάθε χρόνο ειδικοί της Όπερας ταξιδεύουν στη Χιλή για να διδάξουν μαθητές και δασκάλους, ενώ δάσκαλοι της χιλιανής σχολής περνούν περιόδους εκπαίδευσης στη Σχολή Χορού της Όπερας στο Παρίσι. Ο πυρήνας του προγράμματος είναι ένα θερινό σεμινάριο δύο εβδομάδων κάθε Ιανουάριο. Στη δεύτερη διοργάνωση, τον Ιανουάριο του 2025, συμμετείχαν 147 μαθητές και 39 δάσκαλοι από τη Χιλή και από χώρες όπως η Αργεντινή, το Περού, η Κολομβία και η Ουρουγουάη. Στην τρίτη, τον Ιανουάριο του 2026, οι αιτήσεις έφτασαν τις 392 και επιλέχθηκαν 194 συμμετέχοντες από όλη τη Χιλή και από δέκα χώρες της Λατινικής Αμερικής, ως το Μεξικό.

Τα μαθήματα δίδαξαν πρόσωπα που έχουν περάσει όλη τους τη ζωή στο Palais Garnier: η πρώην étoile Ντελφίν Μουσέν, η Λορ Μιρέ, που μαθήτευσε στη Σχολή Χορού της Όπερας και χόρεψε στο Μπαλέτο της Όπερας του Παρισιού πάνω από 25 χρόνια, η Μαρί-Ζοζέ Ρεντόν, δασκάλα της Σχολής για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, και ο πρώην χορευτής της ομάδας Αντριέν Κουβέ (Adrien Couvex), που δίδαξε για πρώτη φορά στη Χιλή σύγχρονο ρεπερτόριο πάνω σε έργο της Κρίσταλ Πάιτ. Το πρόγραμμα, οργανωμένο σε οκτώ επίπεδα, περιλαμβάνει τεχνική, κλασικό ρεπερτόριο, pas de deux και χορούς χαρακτήρα, ενώ οι δάσκαλοι δουλεύουν πάνω στις βάσεις της γαλλικής σχολής, την παντομίμα, τους ιστορικούς χορούς και τη σχέση του χορού με τη μουσική.

Οι αριθμοί που κυκλοφορούν για το συνολικό αποτύπωμα διαφέρουν ανάλογα με την πηγή και τον τρόπο μέτρησης. Η Όπερα μιλά για «αρκετές εκατοντάδες μαθητές». Το Δημοτικό Θέατρο ανέφερε τον Ιούλιο πάνω από 700 μαθητές και δασκάλους από όλη την ήπειρο, ενώ σύμφωνα με την El Mostrador, το ρεπορτάζ των New York Times κάνει λόγο για 1.075 δασκάλους, μαθητές και επαγγελματίες σε ανταλλαγές και θερινά σεμινάρια μέσα σε τρία χρόνια.

Η Λαρένας, όπως μεταφέρει η ίδια εφημερίδα, παραδέχθηκε ότι περίμενε «μια δύσκολη περιπέτεια», αφού ερχόταν από μια μικρή χώρα μακριά από τα μεγάλα πολιτιστικά κέντρα. Σήμερα λέει ότι το πρόγραμμα άλλαξε τη σχολή όχι μόνο στην τεχνική αλλά και στον τρόπο σκέψης της, και ότι οι μαθητές της μπορούν πλέον να διεκδικήσουν θέσεις σε μεγάλες ομάδες και σχολές του εξωτερικού. Την ανανέωση της συμφωνίας τη χαρακτήρισε «σημάδι ωριμότητας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης».

Η δεύτερη φάση έχει πιο φιλόδοξο στόχο: σύμφωνα με το θέατρο, η σχολή του Σαντιάγο επιδιώκει να γίνει η πρώτη στον κόσμο που θα έχει την άδεια να διδάσκει με τη μέθοδο της Όπερας του Παρισιού. Στο ίδιο πνεύμα, τον Ιούλιο του 2026 φιλοξένησε την πρώτη Λατινοαμερικανική Συνάντηση Σχολών Χορού, με τις σχολές του Teatro Colón του Μπουένος Άιρες, του Sodre της Ουρουγουάης, του Μπολσόι στη Βραζιλία και τη σχολή «Φερνάντο Αλόνσο» της Κούβας. Στο γκαλά που την έκλεισε, οι μαθητές του Σαντιάγο χόρεψαν τις «Suites de danses» του Ιβάν Κλουστίν σε αναβίωση της Ρεντόν, πάνω σε μουσική Σοπέν.

Από την Αλ Ούλα ως την Ευρώπη;

Η Χιλή δεν είναι η μόνη εμπειρία της Όπερας εκτός συνόρων. Τον Ιανουάριο του 2024 συνδιοργάνωσε στην Αλ Ούλα της Σαουδικής Αραβίας, με τη Villa Hegra, μια βραδιά με όπερα, νέα χορογραφία, έκθεση κοστουμιών και πρόγραμμα γνωριμίας για νέους μουσικούς της περιοχής. Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει άλλους εταίρους ούτε αναφέρει οικονομικούς όρους· δεν είναι γνωστό αν οι συνεργασίες θα αποφέρουν έσοδα στην Όπερα ή πόσο θα κοστίζουν στους φορείς που θα τις ζητήσουν.

Για τον κόσμο του κλασικού χορού, το ερώτημα είναι τι σημαίνει μια «σφραγίδα» της Όπερας του Παρισιού. Οι μεγάλες σχολές της Ευρώπης, από το Λονδίνο ως τη Βιέννη και την Αγία Πετρούπολη, έχουν η καθεμιά το δικό της ύφος και τη δική της γενεαλογία δασκάλων. Η Όπερα δεν διεκδικεί να τις αντικαταστήσει· παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως τρόπο να διατηρηθεί μια παράδοση που κινδυνεύει να χαθεί αν μείνει κλεισμένη σε ένα κτίριο. Το πόσες σχολές θα ζητήσουν να μπουν σε αυτό το δίκτυο, και με ποιους όρους, θα δείξει αν το παράδειγμα του Σαντιάγο μπορεί να επαναληφθεί.

Πηγές αναφοράς

Opéra national de Paris, «The Paris Opera launches a cultural consultancy division to support artistic institutions and projects worldwide», 16 Νοεμβρίου 2026

Sceneweb, Dossier de presse, «L'Opéra de Paris lance un pôle d'ingénierie culturelle à l'international», 16 Νοεμβρίου 2026

El Mostrador, El Mostrador Cultura, «The New York Times destaca transformación de la Escuela de Ballet del Teatro Municipal de Santiago», 17 Νοεμβρίου 2026

Opéra national de Paris, «Le Teatro Municipal de Santiago» – σελίδα του τμήματος πολιτιστικής μηχανικής

Opéra national de Paris, «Partnership agreement between the Paris Opera and the Teatro Municipal of Santiago de Chile», 20 Μαρτίου 2023

BioBioChile, Antonia Carrillo Mena, «Escuela de Ballet de Santiago da inicio a su Curso Internacional de Verano junto a la Ópera de París», 9 Ιανουαρίου 2026

BioBioChile, Antonia Carrillo Mena, «Escuela de Danza de Ópera de París llegó a Chile para instruir a profesores y alumnos latinoamericanos», 22 Ιανουαρίου 2025

AD Prensa, «Escuela de Ballet del Municipal de Santiago cierra su Primer Encuentro Latinoamericano con gala abierta al público», 25 Ιουλίου 2026

Teatro Municipal de Santiago, «Curso de Verano – Ópera de París y Escuela de Ballet 2026» – επίσημη σελίδα

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.

Ειδοποιήσεις στο email σου για νέες δημοσιεύσεις

Μία σύνοψη κάθε Πέμπτη στο email σου, μόνο όταν υπάρχει κάτι νέο. Για μέλη — η εγγραφή είναι δωρεάν. RSS

Σου άρεσε; Μοιράσου το

MessengerViberWhatsAppX

Άλλες δημοσιεύσεις