Ημερίδα // Martha Graham, Greek Myth, and Modern Performance

Ένας αιώνας χορού, ένας αιώνας μύθου: η Μάρθα Γκράχαμ και η Αρχαία Ελλάδα

Ημερίδα με ομιλίες, διάλεξη-παράσταση χορού και στρογγυλή τράπεζα για τα 100 χρόνια του Martha Graham Dance Company.

Η Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, σε συνεργασία με το University of Virginia και το College Year in Athens, παρουσιάζει την ημερίδα «Martha Graham, Greek Myth, and Modern Performance: 100 Years of Graham & the Greeks» την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026, στις 17:30, στο Cotsen Hall (Αναπήρων Πολέμου 9, Κολωνάκι).

Η εκδήλωση εντάσσεται στον εορτασμό για τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Martha Graham Dance Company και τιμά τη βαθιά και πολύχρονη ενασχόληση της Μάρθα Γκράχαμ με την αρχαία ελληνική μυθολογία. Κλασικοί φιλόλογοι, αρχαιολόγοι, ιστορικοί του χορού, χορογράφοι και χορευτές συναντιούνται σε ένα διεπιστημονικό απόγευμα με ομιλίες, ζωντανό χορό και συζήτηση.

Η Γκράχαμ και η Αρχαία Ελλάδα

Η Μάρθα Γκράχαμ, μία από τις πιο καθοριστικές μορφές του χορού του 20ού αιώνα, ίδρυσε την ομάδα της το 1926. Ήδη από την πρώτη της παράσταση, στις 18 Απριλίου 1926, η αρχαία Ελλάδα βρισκόταν στο κέντρο του καλλιτεχνικού της οράματος. Ανάμεσα στα έργα εκείνης της βραδιάς ήταν και το Trois Gnossiennes, σε μουσική Erik Satie, που αντλούσε έμπνευση από τις Ταναγραίες κόρες, τις φαντασιακές μινωικές τελετουργίες, και τις μυκηναϊκές τοιχογραφίες.

Σε ολόκληρη την καριέρα της, η Γκράχαμ αντλούσε συστηματικά και με συνέπεια υλικό από τον αρχαίο κόσμο. Στη δεκαετία του 1930 χορογράφησε για παραστάσεις των Επτά επί Θήβας του Αισχύλου και της Ηλέκτρας του Σοφοκλή, ενώ εμπνεύστηκε από τη διονυσιακή τελετουργία και το συλλογικό πνεύμα των αρχαίων χορικών. Αργότερα στράφηκε στη σκέψη του Εμπεδοκλή και του Σωκράτη.

Από τη δεκαετία του 1940 έως και τη δεκαετία του 1960 δημιούργησε μια σειρά έργων γύρω από τραγικές και μυθολογικές ηρωίδες: τη Μήδεια, την Αριάδνη, την Ιοκάστη, την Κλυταιμνήστρα, τη Φαίδρα, την Κίρκη, την Εκάβη. Στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 έστρεψε την προσοχή της στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια και συνέθεσε χορογραφίες για την απώλεια της Ανδρομάχης και τον μύθο της Δήμητρας και της Περσεφόνης.

Η ημερίδα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι, η τελετουργία, η φιλοσοφία και η τέχνη διαμόρφωσαν το όραμα της Γκράχαμ, καθώς και πως η χορογράφος, με τη σειρά της, επανερμήνευσε τον αρχαίο κόσμο για το σύγχρονο κοινό.

Το πρόγραμμα

17:30–18:30 | Ομιλίες

• Καλωσόρισμα: Bonna Wescoat, Διευθύντρια της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
• Εισαγωγικά: Tyler Jo Smith, Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας, University of Virginia
• Κεντρική ομιλία: «On Not Knowing Greek (and Roman) Dance», Zoa Alonso Fernández, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας, Universidad Autónoma de Madrid

18:30–19:30 | Παρουσίαση/παράσταση «Martha Graham & Greek Myth»

• Παραγωγή και παρουσίαση: Νίνα Παπαθανασοπούλου, Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, College Year in Athens
• Αναβίωση αποσπασμάτων από το ρεπερτόριο της Γκράχαμ: Πένυ Διαμαντοπούλου, πρώην σολίστ του Martha Graham Ensemble και καθηγήτρια της τεχνικής και του ρεπερτορίου Graham
• Χορεύουν: Σταύρος Αλέξανδρος Ικμπάλ, Βάσια Κόλλιου, Μαριάννα Παπακωνσταντίνου, Μάρα Τσούρμα

19:30–20:30 | Στρογγυλή τράπεζα «100 Years of Graham & the Greeks»

Συντονίζει η Tyler Jo Smith, Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας, University of Virginia.

Συμμετέχουν:

• Zoa Alonso Fernández, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλασικής Φιλολογίας, Universidad Autónoma de Madrid
• Νίνα Παπαθανασοπούλου, Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών, College Year in Athens
• Άρτεμις Ιγνατίου, χορογράφος και καλλιτεχνική διευθύντρια των Τελετών Αφής και Παράδοσης της Ολυμπιακής Φλόγας
• Στεριανή Τσιντζιλώνη, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
• Βάιος Λιάπης, Καθηγητής του Αρχαίου Θεάτρου και της Πρόσληψής του, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Οι συνδιοργανώτριες

Νίνα Παπαθανασοπούλου. Είναι Καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών στο College Year in Athens (CYA), με ειδίκευση στο αρχαίο ελληνικό δράμα, τη μυθολογία και την πρόσληψή τους. Είναι απόφοιτη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάκτωρ του Columbia University. Έχει δημοσιεύσει εκτενώς για τη ενασχόληση της Μάρθας Γκράχαμ με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ενώ η μονογραφία της Martha Graham & Greek Myth: The Ancient World in Modern Dance αναμένεται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις University of Michigan Press.

Tyler Jo Smith. Είναι Καθηγήτρια Κλασικής Τέχνης και Αρχαιολογίας στο University of Virginia, με ειδίκευση στην αρχαία ελληνική τέχνη και τις παραστατικές πρακτικές της αρχαιότητας. Έχει δημοσιεύσει πλήθος μελετών στα πεδία αυτά, ανάμεσά τους και δύο βιβλία: Komast Dancers in Archaic Greek Art και Religion in the Art of Archaic and Classical Greece. Η έρευνά της εξετάζει τις αρχαίες ελληνικές τελετουργίες μέσα από τον οπτικό και τον υλικό πολιτισμό.