Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: αλλαγή στις συμβάσεις και αναστάτωση στους εργαζομένους

Η αντικατάσταση της αυτοδίκαιης ανανέωσης των συμβάσεων με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου αλλάζει ουσιαστικά το εργασιακό τοπίο στον σημαντικότερο φεστιβαλικό θεσμό της χώρας. Λίγες εβδομάδες αργότερα, οι πρώτες μη ανανεώσεις έγιναν ήδη πραγματικότητα.

Μια νομοθετική αλλαγή που αφορά άμεσα το προσωπικό του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους εργαζομένους του οργανισμού και επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που συνοδεύει εδώ και χρόνια τη λειτουργία πολλών πολιτιστικών θεσμών στην Ελλάδα: τη μακροχρόνια απασχόληση προσωπικού μέσω διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το άρθρο 126 του Νόμου 5324/2026, το οποίο προβλέπει ότι οι συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου και οι συμβάσεις έργου του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου ανανεώνονται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2027.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Εφημερίδας των Συντακτών», κατά την τελική διαμόρφωση της διάταξης υπήρξε μια κρίσιμη αλλαγή: η διατύπωση που προέβλεπε ότι οι συμβάσεις «ανανεώνονται αυτοδικαίως» αντικαταστάθηκε από πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η ανανέωσή τους πραγματοποιείται με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο διατυπώσεις δεν είναι τυπική. Με το προηγούμενο καθεστώς, η παράταση αφορούσε αυτοδικαίως τους εργαζομένους που υπάγονταν στη σχετική ρύθμιση. Με το νέο πλαίσιο, το Διοικητικό Συμβούλιο αποκτά τη δυνατότητα να αποφασίζει ποιες συμβάσεις θα ανανεωθούν και ποιες όχι.

Μια ιστορία που ξεκινά πριν από χρόνια

Το εργασιακό ζήτημα στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου δεν εμφανίστηκε τώρα. Το 2021 είχε προκύψει ανάλογη κρίση, όταν σχεδιαζόταν η ανανέωση μόνο 30 από τις 43 συμβάσεις εργαζομένων του οργανισμού. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν με κινητοποιήσεις, στάση εργασίας και εξαγγελία απεργίας, ζητώντας την ανανέωση του συνόλου των συμβάσεων. Τελικά ανανεώθηκαν και οι 43.

Έκτοτε οι συμβάσεις ανανεώνονταν κάθε χρόνο, ενώ αρκετοί από τους εργαζομένους απασχολούνται στον οργανισμό εδώ και πολλά χρόνια. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει ένα ιδιαίτερο εργασιακό παράδοξο: συμβάσεις τυπικά ορισμένου χρόνου που στην πράξη επαναλαμβάνονται επί μακρόν, καλύπτοντας σταθερές λειτουργικές ανάγκες του θεσμού.

Από τη νομοθετική αλλαγή στις μη ανανεώσεις

Οι ανησυχίες που προκάλεσε η νέα διάταξη δεν έμειναν θεωρητικές. Νεότερα δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Διοικητικό Συμβούλιο του Φεστιβάλ αποφάσισε τη μη ανανέωση σημαντικού αριθμού συμβάσεων, σε διαφορετικά τμήματα του οργανισμού, μεταξύ άλλων στην τεχνική παραγωγή, την καλλιτεχνική διεύθυνση, τη διοίκηση και την επικοινωνία.

Παράλληλα, η διοίκηση έχει συνδέσει τις αποφάσεις με τη δύσκολη οικονομική συγκυρία, το κλείσιμο του Ηρωδείου και τη μείωση των εσόδων της φετινής περιόδου. Το Ωδείο Ηρώδου Αττικού αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους σημαντικότερους και οικονομικά ισχυρότερους πυλώνες του Φεστιβάλ, επομένως η απουσία του από τον προγραμματισμό δημιουργεί αντικειμενικά νέα δεδομένα για τη λειτουργία του οργανισμού.

Ποιος κρατά ζωντανό έναν πολιτιστικό θεσμό;

Ένα μεγάλο φεστιβάλ δεν αποτελείται μόνο από τον καλλιτεχνικό διευθυντή, τα μεγάλα ονόματα του προγράμματος ή τις παραστάσεις που εμφανίζονται στην αφίσα του. Πίσω από κάθε παραγωγή βρίσκεται ένας ολόκληρος μηχανισμός: άνθρωποι της παραγωγής, τεχνικοί, διοικητικοί, υπεύθυνοι επικοινωνίας, συντονιστές και στελέχη που συχνά συσσωρεύουν μέσα στα χρόνια μια πολύτιμη θεσμική γνώση.

Στις παραστατικές τέχνες αυτή η συνέχεια έχει ιδιαίτερη σημασία. Ένα φεστιβάλ του μεγέθους του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου συνεργάζεται κάθε χρόνο με δεκάδες ελληνικές και διεθνείς ομάδες χορού και θεάτρου, καλλιτέχνες, παραγωγούς και τεχνικούς. Η εμπειρία των ανθρώπων που γνωρίζουν τους χώρους, τις παραγωγικές απαιτήσεις και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του θεσμού αποτελεί μέρος της ίδιας της υποδομής του.

Γι’ αυτό και το ζήτημα των συμβάσεων δεν αφορά αποκλειστικά τις εργασιακές σχέσεις. Ακουμπά τη συνέχεια, τη μνήμη και τελικά την ίδια τη λειτουργία ενός από τα σημαντικότερα πολιτιστικά ιδρύματα της χώρας.

Το ερώτημα που ανοίγει η νέα πραγματικότητα είναι επομένως διπλό: με ποια κριτήρια αποφασίζεται πλέον η ανανέωση ή μη μιας σύμβασης και ποιο μοντέλο εργασίας θέλει να διαμορφώσει μακροπρόθεσμα το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου;

Πηγές: Ν. 5324/2026, άρθρο 126 · Εφημερίδα των Συντακτών · TVXS · Athens Epidaurus Festival.