Juilliard Dance: 75 χρόνια εκπαίδευσης του «ολοκληρωμένου χορευτή»
Η συμπλήρωση 75 χρόνων από την ίδρυση του Τμήματος Χορού της Juilliard αποτελεί αφορμή για μια αναδρομή σε έναν θεσμό που επηρέασε καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε σήμερα την επαγγελματική εκπαίδευση στον χορό. Μέσα από φωτογραφίες, σημειώσεις, προγράμματα, αλληλογραφία και άλλα τεκμήρια του αρχείου της σχολής, ξεδιπλώνεται παράλληλα ένα μεγάλο μέρος της ιστορίας του αμερικανικού χορού του 20ού αιώνα. (New York Times)
Ένα ριζοσπαστικό ξεκίνημα το 1951
Το Τμήμα Χορού της Juilliard ιδρύθηκε το 1951, όταν η σχολή βρισκόταν ακόμη στη λεωφόρο Claremont στο Μανχάταν. Ο τότε πρόεδρος της Juilliard, συνθέτης William Schuman, πίστευε ότι ο χορός έπρεπε να αντιμετωπίζεται ως ισότιμη μορφή τέχνης, με την ίδια σοβαρότητα που αποδιδόταν στη μουσική. Η ένταξη του χορού στο πρόγραμμα της σχολής σήμαινε επίσης ότι οι χορευτές θα είχαν στενότερη σχέση με τη μουσική, ενώ οι μουσικοί θα μπορούσαν να έρθουν σε ουσιαστική επαφή με την κίνηση και τη σκηνική δημιουργία. (New York Times)
Για να οργανώσει το νέο πρόγραμμα, ο Schuman απευθύνθηκε στη Martha Hill, μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της αμερικανικής εκπαίδευσης χορού. Η Hill διαμόρφωσε ένα μοντέλο που για την εποχή ήταν πρωτοποριακό: οι σπουδαστές εκπαιδεύονταν τόσο στο μπαλέτο όσο και στον μοντέρνο χορό, αντί να περιορίζονται σε μία μόνο τεχνική. Αυτή η αντίληψη του ευέλικτου, «ολοκληρωμένου» χορευτή θα γινόταν σταδιακά βασικό χαρακτηριστικό της Juilliard. (Juilliard School)
Ένα αρχείο που καταγράφει την ιστορία του σύγχρονου χορού
Το αρχείο του Τμήματος Χορού είναι σήμερα το μεγαλύτερο από τα επιμέρους αρχεία της Juilliard. Ένας από τους βασικούς λόγους είναι η ίδια η Martha Hill, η οποία διατηρούσε σχολαστικά επιστολές, σημειώσεις, φωτογραφίες, προγράμματα, αποκόμματα και άλλο υλικό. Το αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικά πλούσιο σώμα τεκμηρίων που επιτρέπει να παρακολουθήσει κανείς όχι μόνο την εξέλιξη της σχολής αλλά και σημαντικές αλλαγές στην ιστορία του αμερικανικού χορού. (New York Times)
Στα αρχεία συναντά κανείς μορφές που καθόρισαν τον 20ό αιώνα: Martha Graham, José Limón, Antony Tudor, Anna Sokolow, Alvin Ailey και Paul Taylor, μεταξύ πολλών άλλων. Ακόμη και η Pina Bausch πέρασε από τη Juilliard ως νεαρή σπουδάστρια στα τέλη της δεκαετίας του 1950, πολύ πριν εξελιχθεί σε μία από τις πιο επιδραστικές δημιουργούς της παγκόσμιας σκηνής. (marinaharss.substack.com)
Η παρουσία όλων αυτών των καλλιτεχνών αποτυπώνει και τη βασική φιλοσοφία της σχολής: η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην τεχνική αρτιότητα, αλλά περιλαμβάνει την άμεση επαφή με διαφορετικές αισθητικές, μεθόδους και χορογραφικές γλώσσες.
Όταν το Τμήμα Χορού κινδύνευσε να εξαφανιστεί
Η σημερινή θέση της Juilliard στον χώρο του χορού μπορεί να μοιάζει δεδομένη, όμως η ιστορία της σχολής περιλαμβάνει και μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, όταν προετοιμαζόταν η μεταφορά της Juilliard στο νέο συγκρότημα του Lincoln Center, υπήρξε σοβαρό ενδεχόμενο το αυτόνομο Τμήμα Χορού να καταργηθεί. Ο τότε διευθυντής της σχολής Peter Mennin εξέταζε μια συνεργασία με τη School of American Ballet, τη σχολή που συνδεόταν με το New York City Ballet και τον George Balanchine. Ένα τέτοιο σχέδιο θα περιόριζε δραστικά, αν δεν εξαφάνιζε εντελώς, την εκπαίδευση στον μοντέρνο χορό μέσα στη Juilliard. (New York Times)
Η Martha Hill αγωνίστηκε για τη διατήρηση της φιλοσοφίας του προγράμματος και τελικά το Τμήμα Χορού επέζησε. Η συνέχεια δικαίωσε αυτή την επιλογή, καθώς η συνύπαρξη μπαλέτου και σύγχρονου χορού εξελίχθηκε σε ένα από τα βασικά στοιχεία της ταυτότητας της σχολής.
Περισσότερο από τεχνική
Η έννοια του «ολοκληρωμένου χορευτή» παραμένει στο κέντρο της εκπαιδευτικής φιλοσοφίας της Juilliard. Οι σπουδαστές δεν καλούνται απλώς να τελειοποιήσουν το σώμα και την τεχνική τους, αλλά να αναπτύξουν μουσικότητα, σκηνική αντίληψη, δημιουργικότητα και χορογραφική σκέψη.
Ιδιαίτερη σημασία εξακολουθεί να έχει η σύνθεση. Οι φοιτητές παρακολουθούν για δύο χρόνια μαθήματα χορογραφικής σύνθεσης, ενώ αργότερα μπορούν να συνεργαστούν με σπουδαστές σύνθεσης της Juilliard για τη δημιουργία νέων έργων. Με τον τρόπο αυτό συνεχίζεται στην πράξη το αρχικό όραμα του William Schuman: μουσικοί και χορευτές να εκπαιδεύονται σε ένα κοινό καλλιτεχνικό περιβάλλον και να επηρεάζουν ο ένας τον άλλον. (New York Times)
75 χρόνια και μια νέα εποχή
Σήμερα, υπό τη διεύθυνση της Melissa Toogood, η Juilliard επιχειρεί να διατηρήσει αυτή την ιστορική κληρονομιά χωρίς να εγκλωβίζεται σε αυτήν. Το επετειακό πρόγραμμα της περιόδου 2026–27 συνδυάζει έργα ρεπερτορίου με νέες δημιουργίες και συνεργασίες με σύγχρονους χορογράφους, ανάμεσά τους οι Justin Peck, Rosie Herrera, Baye & Asa και Caili Quan. (Juilliard School)
Η ίδια η εξέλιξη του επαγγέλματος έχει κάνει τις απαιτήσεις για τους σημερινούς χορευτές πολύ πιο σύνθετες. Δεν αρκεί πλέον η εξειδίκευση σε μία τεχνική. Οι καλλιτέχνες καλούνται να μετακινούνται με ευκολία ανάμεσα σε διαφορετικά στυλ, να αυτοσχεδιάζουν, να δημιουργούν και να συνεργάζονται με καλλιτέχνες άλλων πεδίων.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα 75 χρόνια του Τμήματος Χορού της Juilliard δεν λειτουργούν μόνο ως επέτειος. Αποκαλύπτουν πώς μια εκπαιδευτική ιδέα που διατυπώθηκε το 1951 —η δημιουργία ενός χορευτή τεχνικά ολοκληρωμένου, μουσικά καλλιεργημένου και δημιουργικά ανεξάρτητου— εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα της σύγχρονης εκπαίδευσης στον χορό.
Πηγή έμπνευσης: άρθρο της Marina Harss στους New York Times για τα 75 χρόνια του Juilliard Dance Division, καθώς και υλικό από το επίσημο αρχείο και τις επετειακές δημοσιεύσεις της Juilliard. (New York Times)
