«Specky Clark»: η Ούνα Ντόχερτι φέρνει στη Νέα Υόρκη τα σφαγεία του Μπέλφαστ και τα πνεύματα του Σάουιν

Η Ούνα Ντόχερτι, η χορογράφος που μεγάλωσε στο Μπέλφαστ και τιμήθηκε το 2021 με τον Αργυρό Λέοντα της Μπιενάλε της Βενετίας, παρουσιάζει στη Νέα Υόρκη το «Specky Clark», ένα έργο για τον προπροπάππου της, έναν νεαρό εργάτη σφαγείου, και για τη νύχτα του Σάουιν, τον αρχαίο κελτικό πρόγονο του Halloween. Οι παραστάσεις στο Irish Arts Center άρχισαν την Κυριακή 25 Οκτωβρίου και συνεχίζονται ως τις 15 Νοεμβρίου.

Το έργο φτάνει στο Μανχάταν ύστερα από μια διαδρομή δύο χρόνων στην Ευρώπη. Η πρεμιέρα δόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 στο Pavillon Noir, την έδρα του Ballet Preljocaj στην Αιξ-αν-Προβάνς, και ακολούθησαν παραστάσεις στη Γαλλία και την Αυστρία, πριν από το Sadler’s Wells του Λονδίνου, όπου η Ντόχερτι είναι συνεργάτιδα καλλιτέχνις, και το Abbey Theatre στο πλαίσιο του Dublin Dance Festival τον Μάιο του 2025. Πίσω από την παραγωγή στέκεται ένα ευρύ δίκτυο ευρωπαϊκών θεσμών: εκτός από το Ballet Preljocaj και το Sadler’s Wells, συμπαραγωγοί είναι το Kampnagel του Αμβούργου, το Festspielhaus St. Pölten, το Théâtre de la Ville του Παρισιού, το Tanz Köln, το MC2 της Γκρενόμπλ και το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας. Στη Νέα Υόρκη το έργο θα παιχτεί είκοσι μία φορές, σε μια αίθουσα 163 θέσεων.

Ένας χασάπης, ένα γουρούνι και οι παλιοί θεοί

Η ιστορία ξεκινά από ένα οικογενειακό στοιχείο. Ο Specky, ο προπροπάππους της χορογράφου, χάνει τη μητέρα του και αφήνει τη Γλασκώβη για το Μπέλφαστ, όπου τον φιλοξενούν οι Clark, συγγενείς με μια μάλλον απειλητική, σχεδόν νεραϊδένια υπόσταση. Τον στέλνουν να δουλέψει σε ένα τοπικό σφαγείο και το πρώτο ζώο που σκοτώνει είναι ένα γουρούνι. Τη νύχτα του Halloween το γουρούνι επιστρέφει. Ο Τζέραρντ Χέντλι υποδύεται ένα γουρούνι από το καθαρτήριο που ανακοινώνει στον νεαρό ότι είναι ο εκλεκτός, και από τον άλλο κόσμο αναδύονται οι Tuatha Dé Danann, οι θεότητες της ιρλανδικής μυθολογίας, σε ένα παγανιστικό γλέντι που κλείνει με τον Specky στον ρόλο του θύματος.

Η Ντόχερτι δεν επιχειρεί πιστή βιογραφία. Το Irish Arts Center περιγράφει το έργο ως «ένα ανελέητο μείγμα μυθοπλασίας και βιογραφίας». Σε συνέντευξή της στο Fjord Review η χορογράφος εξηγεί ότι η έρευνα πέρασε από ένα γενεαλογικό πρόγραμμα με τον συγγραφέα Shane O’Reilly, από συζητήσεις με τον πατέρα της και από το The Dúchas, την εθνική συλλογή λαογραφίας της Ιρλανδίας. Η σχέση της οικογένειάς της με το εμπόριο κρέατος και τα σφαγεία του Μπέλφαστ δίνει στο έργο το σκηνικό του: κουφάρια, διάφανες πλαστικές κουρτίνες, μάσκες. Το θέμα όμως είναι το πένθος και η ευαλωτότητα της λογικής, όπως λέει η ίδια.

Από το σώμα στον λόγο

Για όσους γνωρίζουν τη Ντόχερτι από τα πρώτα της έργα, το «Specky Clark» είναι μια στροφή. Το «Hope Hunt and the Ascension into Lazarus» (2015), το «Hard to Be Soft» (2017) και το «Navy Blue» (2022) στηρίζονταν κυρίως στην κίνηση, στη σωματική ένταση των εφήβων και των εργατικών γειτονιών του Μπέλφαστ. Εδώ ο λόγος παίρνει μεγάλο χώρο: υπάρχει ηχογραφημένη αφήγηση με φωνές όπως του Στίβεν Ρία, ενώ δραματουργός και μέντορας της δουλειάς ήταν ο θεατρικός συγγραφέας Έντα Γουόλς. Στο σημείωμά της η χορογράφος αναφέρει ως επιρροές τους πίνακες του Φράνσις Μπέικον, τη «Φάρμα των ζώων» του Όργουελ, το «Billy Elliot» και τις φωνές των Lankum.

Η μουσική έχει σημαντικό ρόλο. Το ιρλανδικό φολκ συγκρότημα Lankum συναντά το σαρδηνιακό πολυφωνικό τραγούδι cantu a tenore με τον Gavino Murgia, ενώ ακούγονται ο παραγωγός David Holmes και η Raven Violet. Τη σύνθεση και τον ηχητικό σχεδιασμό υπογράφει ο Maxime Jerry Fraisse. Το σκηνικό είναι της Sabine Dargent, οι φωτισμοί του John Gunning και τα κοστούμια του Darius Dolatyari-Dolatdoust.

Η κριτική στην Ευρώπη ήταν θετική, με επιφυλάξεις. Οι Financial Times μίλησαν για «ένα σουρεαλιστικό, σκοτεινά κωμικό ταξίδι» και οι Irish Times έδωσαν τέσσερα αστέρια. Η Georgia Howlett στο SeeingDance βρήκε την αφήγηση μπερδεμένη, αναγνώρισε όμως στη Ντόχερτι την ικανότητα να συνδυάζει το χιούμορ και την καθημερινότητα με μια ανησυχητική ατμόσφαιρα. Το No More Workhorse έγραψε ότι οι χορευτικές ενότητες είναι οι πιο ζωντανές στιγμές της παράστασης και αναρωτήθηκε αν η νέα, πιο θεατρική κατεύθυνση θα διαρκέσει, δεδομένης της δύναμης της Ντόχερτι ως χορεύτριας.

Στη διανομή της Νέας Υόρκης, όπως τη δημοσιεύει το Irish Arts Center, εμφανίζεται και το όνομα της ίδιας της Ντόχερτι, δίπλα στους Diarmuid Armstrong, Maëva Berthelot, Malick Cissé, Gerard Headley, Clay Koonar, Gennaro Lauro, Zoé Lecorgne, Ryan O’Neill, Erin O’Reilly και Joel Small. Η Faith Prendergast, που χόρευε τον Specky στο Λονδίνο και στο Δουβλίνο, δεν περιλαμβάνεται στη λίστα, και η σελίδα της παράστασης δεν διευκρινίζει ποιος ερμηνεύει τον ρόλο. Και μια σύμπτωση του προγράμματος: το έργο, που διαδραματίζεται τη νύχτα του Halloween, θα παιχτεί δύο φορές το Σάββατο 31 Οκτωβρίου.

Συντελεστές

Χορογραφία, κείμενο, σκηνοθεσία: Oona Doherty, σε συνεργασία με τους ερμηνευτές

Δραματουργία και καθοδήγηση: Enda Walsh

Μουσική: Lankum, Gavino Murgia (cantu a tenore), με τους David Holmes και Raven Violet

Σύνθεση και ηχητικός σχεδιασμός: Maxime Jerry Fraisse

Σκηνικά: Sabine Dargent

Φωτισμοί: John Gunning

Κοστούμια: Darius Dolatyari-Dolatdoust, σε συνεργασία με την Constance Tabourga

Ηχογραφημένες φωνές: Louise Conaghan, Janie Doherty, Sam Finnegan, Stephen Rea, Garry Rowntree

Ερμηνεύουν: Oona Doherty, Diarmuid Armstrong, Maëva Berthelot, Malick Cissé, Gerard Headley, Clay Koonar, Gennaro Lauro, Zoé Lecorgne, Ryan O’Neill, Erin O’Reilly, Joel Small

Παραγωγή: OD Works

Πηγές αναφοράς

Irish Arts Center, «Oona Doherty: Specky Clark» – επίσημη σελίδα της παράστασης

Irish Arts Center, «Specky Clark» – πρόγραμμα παραστάσεων και κρατήσεις

TDF, «Specky Clark» – Show Finder

Sadler’s Wells, «Freesheet: Oona Doherty – Specky Clark»

Dublin Dance Festival, «Specky Clark» – σελίδα της παράστασης, 2025

Fjord Review, Eoin Fenton, «Pig Ghosts and the Irish Renaissance»

SeeingDance, Georgia Howlett, «Oona Doherty’s Specky Clark», 15 Μαΐου 2025

No More Workhorse, «Specky Clark – Dublin Dance Festival review», 16 Μαΐου 2025

Dance Magazine, Lauren Wingenroth, «Oona Doherty’s Raw, Honest Dances Have Made Her One of the Dance World’s Buzziest Choreographic Stars», 30 Οκτωβρίου 2024

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.