Η «Ιεροτελεστία» της Πίνα Μπάους για πρώτη φορά στη Σκάλα του Μιλάνου, με μια έκθεση φωτογραφίας από τα αρχεία της

Πενήντα ένα χρόνια μετά την πρεμιέρα της στο Βούπερταλ, η «Ιεροτελεστία της άνοιξης» της Πίνα Μπάους ανεβαίνει για πρώτη φορά στη Σκάλα του Μιλάνου, από το Μπαλέτο του θεάτρου. Από τις 7 έως τις 21 Νοεμβρίου η σκηνή θα γεμίσει χώμα, σε ένα δίπτυχο Στραβίνσκι που την τοποθετεί δίπλα στον «Απόλλωνα» του Μπαλανσίν.

Πριν καν σηκωθεί η αυλαία, το έργο έχει ήδη μπει στο θέατρο από άλλη πόρτα. Από τις 22 Οκτωβρίου, στο Ridotto dei Palchi, το νεοκλασικό φουαγιέ «Τοσκανίνι» που διασχίζουν οι επισκέπτες του Μουσείου της Σκάλας, παρουσιάζεται μια έκθεση φωτογραφιών αφιερωμένη στη συγκεκριμένη χορογραφία. Τα περισσότερα από τα στιγμιότυπα δεν έχουν δημοσιευτεί ποτέ.

Είκοσι χρόνια «Ιεροτελεστίας» σε 18 πάνελ

Την επιλογή και τη σειρά των εικόνων τις έκανε το Ίδρυμα Πίνα Μπάους, που ίδρυσε το 2009 ο γιος της χορογράφου, ο Σάλομον Μπάους, και διαχειρίζεται σήμερα το έργο της. Επιμελητής είναι ο Ismaël Dia. Σε 18 πάνελ απλώνονται φωτογραφίες από πρόβες και παραστάσεις των χρόνων 1975 έως 1995, δηλαδή από τη γέννηση της χορογραφίας ως τα πρώτα είκοσι χρόνια της ζωής της στο ρεπερτόριο του Tanztheater Wuppertal. Οι παλαιότερες είναι του Ρολφ Μπόρτσικ, του σκηνογράφου και συντρόφου της Μπάους που σχεδίασε και τον χωμάτινο χώρο του έργου. Οι υπόλοιπες ανήκουν στην Ούλι Βάις, που κατέγραψε το 1978 τα γυρίσματα της τηλεοπτικής εκδοχής του ZDF στο Αμβούργο.

Οι φωτογραφίες δεν έχουν λεζάντες. Δίπλα τους υπάρχουν μόνο σύντομες μαρτυρίες χορευτών της πρώτης ομάδας. Η Τζόζεφιν Αν Έντικοτ θυμάται μια Μπάους ακριβή και τεχνική, που ζητούσε να φτάσει κανείς στα όριά του, αλλιώς, όπως λέει, «κανείς δεν θα σε πιστέψει». Η Φινόλα Κρόνιν μιλά για ένα σώμα εξαντλημένο από τις επαναλήψεις. Η Μάρλις Αλτ, που χόρεψε την Εκλεκτή, επιμένει ότι στον πυρήνα της αυτή η «Ιεροτελεστία» είναι γεμάτη αγάπη. Σε δύο οθόνες προβάλλονται η καταγραφή του 1978 και ένα ντοκουμέντο του 1987, όπου η Μπάους, στη μέση των γυρισμάτων της ταινίας «Η θρηνωδία της αυτοκράτειρας», δουλεύει εκ του προχείρου τον ρόλο της Εκλεκτής με τη χορεύτρια Κιόμι Ιτσίντα.

Η έκθεση είναι ένα ενδιαφέρον παράδειγμα για το πώς ζει σήμερα ένα έργο χορού που δεν έχει παρτιτούρα. Η φωτογραφία, το φιλμ και η μνήμη των χορευτών λειτουργούν εδώ σαν αρχείο εργασίας. Είναι το υλικό από το οποίο ξαναχτίζεται η χορογραφία κάθε φορά που περνά σε νέα σώματα.

Από τη μνήμη στη σκηνή

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στο Μιλάνο. Η παραγωγή είναι νέα, συμπαραγωγή της Σκάλας με το Ίδρυμα Πίνα Μπάους, και την καλλιτεχνική διεύθυνση της αναβίωσης έχει η ίδια η Τζόζεφιν Αν Έντικοτ, που χόρευε στην πρώτη διανομή ως νεαρή χορεύτρια. Στις πρόβες τη βοηθούν ο Πάου Αράν Χιμένο, ο Σκοτ Τζένινγκς, η Μπριάνα Ο’Μάρα και η Εκατερίνα Σουσακόβα. Συνεργάτης στη χορογραφία είναι ο Χανς Ποπ και τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι τα αυθεντικά του Μπόρτσικ: οι λεπτές κομπινεζόν των γυναικών, οι γυμνοί κορμοί των ανδρών και το κόκκινο φόρεμα που περνά από χέρι σε χέρι μέχρι να βρει την Εκλεκτή.

Μέχρι σήμερα η μόνη παρουσία της Μπάους στη Σκάλα ήταν το «Kontakthof», που έφερε το Tanztheater Wuppertal το 1983. Τώρα το έργο της περνά στο ρεπερτόριο του ίδιου του Μπαλέτου της Σκάλας, ενός κλασικού σχήματος. Το ίδιο φθινόπωρο, η «Ιεροτελεστία» της Μπάους χορεύεται και από το Μπαλέτο της Όπερας της Ρώμης (27 Οκτωβρίου – 8 Νοεμβρίου), με άλλη ομάδα δασκάλων από το Ίδρυμα.

Ο Απόλλων και οι Μούσες

Στο πρώτο μέρος της βραδιάς ο Μπαλανσίν δίνει την αντίθετη όψη του Στραβίνσκι. Ο «Απόλλων» (Apollon musagète) γεννήθηκε το 1928 για τα Ρωσικά Μπαλέτα του Ντιαγκίλεφ στο Παρίσι: ένας νέος θεός μαθαίνει από τρεις Μούσες σε πουέντ την ποίηση, τη μίμηση και τον χορό. Είναι λευκό, νεοκλασικό, λιτό, όσο η «Ιεροτελεστία» είναι γήινη και βίαιη. Την αναβίωση υπογράφει η Σάντρα Τζένινγκς, για λογαριασμό του George Balanchine Trust. Στον ρόλο του Απόλλωνα θα εμφανιστεί ο Ρομπέρτο Μπόλε στις 7, 11, 12, 18 και 19 Νοεμβρίου. Τη μουσική παίζει ζωντανά η Ορχήστρα της Σκάλας υπό τον Ίντο Αράντ.

Η σύζευξη δεν είναι τυχαία. Τα δύο έργα γράφτηκαν από τον ίδιο συνθέτη με δεκαπέντε χρόνια απόσταση και δείχνουν τους δύο δρόμους που άνοιξε ο Στραβίνσκι στον χορό του 20ού αιώνα: την καθαρή γραμμή του νεοκλασικισμού και την τελετουργική, σχεδόν αρχαϊκή ένταση. Όσοι πάνε στο θέατρο θα δουν την έκθεση στα διαλείμματα, αφού το Ridotto dei Palchi είναι ο χώρος όπου κυκλοφορεί το κοινό.

Πηγές αναφοράς

Gramilano, Graham Spicer, «Pina Bausch's Le Sacre du printemps goes on show in photographs at La Scala», 22 Οκτωβρίου 2026

Teatro alla Scala – επίσημη σελίδα της παραγωγής, «Balanchine Bausch Stravinsky»

Quotidiano Nazionale, Elisa Guzzo, «Pina Bausch alla Scala», 23 Οκτωβρίου 2026

Oblò / AdnKronos, «Mostre: ‘Le sacre du printemps’, alla Scala di Milano l’omaggio a Pina Bausch», 23 Οκτωβρίου 2026

Museo Teatrale alla Scala – «Saltacoda / Skip the line» (ωράριο και τιμές εισόδου)

© dancetheater.gr. Επιτρέπεται η αναδημοσίευση αποσπάσματος με αναφορά στην πηγή και ενεργό σύνδεσμο προς το άρθρο.